Περί παιδείας

Μόλις λίγο μετά το άνοιγμα των σχολείων, και παρά τα μεγάλα λόγια της κυβέρνησης και του Υπουργείου Παιδείας για «αναβάθμιση» της εκπαίδευσης, η πραγματικότητα μέσα στα σχολεία αποδεικνύεται εκρηκτική.

Τα προβλήματα είναι τεράστια και αφορούν κάθε πτυχή της σχολικής ζωής:

Περισσότεροι από 3.500 μαθητές στην Αττική δεν έχουν εξασφαλισμένη τη μετακίνησή τους προς και από τα σχολεία τους. Αντίστοιχες εικόνες καταγράφονται σε όλη τη χώρα. Μαθητές από Μουσικά, Καλλιτεχνικά, ΕΠΑΛ, Πρότυπα, Πειραματικά, Ειδικά αλλά και από τα «υποδειγματικά» σχολεία που τόσο διαφημίστηκαν, μένουν κυριολεκτικά ξεκρέμαστοι. Λεωφορεία και ταξί ανύπαρκτα, ακόμα και σε περιοχές με δρόμους ταχείας κυκλοφορίας ή σε δυσπρόσιτες περιοχές της Ανατολικής Αττικής, όπου τα παιδιά πρέπει να διασχίσουν λόφους και δάση για να φτάσουν στο μάθημα. Όπως εύστοχα γράφτηκε σε πανό μαθητών σε κατάληψη:
«Και τι ζητάμε; Τι ζητάμε; Έναν τρόπο στο σχολείο μας να πάμε!»

Στα σχολεία λείπουν ακόμα χιλιάδες εκπαιδευτικοί, ακόμα και σε βασικά μαθήματα που εξετάζονται πανελλαδικά. Εκπαιδευτικοί ειδικής αγωγής καλούνται να κάνουν μαθήματα γενικής παιδείας, χιλιάδες διδακτικές ώρες χάνονται, μαθήματα «κόβονται» ή γίνονται λιγότερες ώρες. Το περιβόητο «κενό» έχει πλέον μόνιμη θέση στο εβδομαδιαίο πρόγραμμα.

Την ίδια ώρα, συγχωνεύονται τμήματα σε όλα τα σχολεία, δημιουργώντας 27άρια και 28άρια τμήματα – ακόμη και στις Ομάδες Προσανατολισμού των Λυκείων. Μαθητές στοιβάζονται σε αίθουσες-«κουτιά», χωρίς αερισμό, ανάμεσά τους παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες ή παιδιά μεταναστών που χρειάζονται πρόσθετη υποστήριξη.

Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, οι υποδομές σε πολλά σχολεία είναι επικίνδυνες. Μαθητής τραυματίστηκε από χαλασμένη μπασκέτα στο προαύλιο, φωτιστικό έπεσε μέσα σε αίθουσα, κοντέινερ και προκάτ κτήρια πλημμυρίζουν με την πρώτη βροχή, ενώ ρωγμές και σοβάδες πέφτουν από οροφές σε δεκάδες σχολικά κτίρια ανά τη χώρα.

Ο κατάλογος των προβλημάτων είναι ατελείωτος. Και πίσω από κάθε τέτοιο παράδειγμα κρύβεται η ίδια πολιτική: η εκπαίδευση αντιμετωπίζεται όχι ως δικαίωμα, αλλά ως κόστος.

Για στρατιωτικούς εξοπλισμούς, για τις ανάγκες μονοπολιακών ιμπεριαλιστικών συμφερόντων, για επιδοτήσεις σε μεγάλους επιχειρηματίες και τραπεζίτες, τα χρήματα βρίσκονται πάντα. Για τα σχολεία όμως — για τη μετακίνηση, τη σίτιση, τη στέγαση και τη μόρφωση των παιδιών — ποτέ δεν φτάνουν. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2025 προβλέπεται αύξηση 70% στις πολεμικές δαπάνες και μόλις 2,5% αύξηση για την Παιδεία. Αυτή η σύγκριση από μόνη της δείχνει τις προτεραιότητες της κυβέρνησης.

Κι όμως, οι μαθητές και οι μαθήτριες έχουν ανάγκη και δικαίωμα σε ένα σχολείο που:

1. Προσφέρει πραγματική, ολόπλευρη γνώση και ίσες ευκαιρίες σε όλα τα παιδιά.

2. Έχει μόνιμους εκπαιδευτικούς, στην ώρα τους, για όλα τα μαθήματα.

3. Διαθέτει σύγχρονες και ασφαλείς αίθουσες, με όριο μαθητών που να επιτρέπει τη σωστή διδασκαλία.

4. Δεν μετατρέπεται σε εξεταστικό μαραθώνιο, με συνεχείς Τράπεζες Θεμάτων και «Τριπλές Πανελλαδικές», που εξαντλούν τους μαθητές και ωθούν τις οικογένειες στα φροντιστήρια.

5. Ενθαρρύνει τη δημιουργικότητα, τον αθλητισμό, την τέχνη και τον πολιτισμό, αντί να τρομοκρατεί ή να τιμωρεί τους μαθητές που διεκδικούν το δίκιο τους.

Τίποτα δεν πρόκειται να αλλάξει αν οι ίδιοι οι μαθητές, οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί δεν υψώσουν τη φωνή τους. Ό,τι έχει κατακτηθεί μέχρι σήμερα — από καλύτερες συνθήκες μέχρι μικρές νίκες μέσα στα σχολεία — δεν χαρίστηκε ποτέ. Κερδήθηκε με συλλογικό αγώνα, επιμονή και αλληλεγγύη.

Οι μαθητές μπορούν να ενώσουν τη φωνή τους, να οργανωθούν, να συντονιστούν με τους γονείς και τους καθηγητές τους, και να απαιτήσουν το σχολείο που έχουν πραγματικά ανάγκη: ένα σχολείο που μορφώνει, που εμπνέει και που δεν αποκλείει κανέναν.

Η φωνή τους μπορεί να ακουστεί δυνατά σε όλη τη χώρα — γιατί όταν οι μαθητές αγωνίζονται, τίποτα δεν μένει ίδιο.