Γλώσσα – Βοήθεια για τις ασκήσεις των Χριστουγέννων

Κλίση ουσιαστικών

Τα ουσιαστικά είναι εύκολα. Αν για κάποιο δεν είμαστε σίγουροι, το βρίσκουμε στη Γραμματική. Βοήθεια θα ανεβάσω εδώ μόνο για τέσσερα, που είναι διαφορετικά από τα υπόλοιπα: "ο πρέσβης" κλίνεται όπως "ο πρύτανης" και "ο μυς" με δικό του τρόπο που θα πρέπει να τον μάθουμε. Δείτε τους πίνακες από τη Γραμματική.

Αντίστοιχα, "το οξύ" και "το δόρυ" κλίνονται με δικό τους τρόπο:

Ενικός Αριθμός

Ονομαστική	το οξύ	το δόρυ
Γενική	του οξέος	το δόρατος
Αιτιατική	το οξύ	το δόρυ
Κλητική	- οξύ	- δόρυ

Πληθυντικός Αριθμός

Ονομαστική	τα οξέα	τα δόρατα
Γενική	των οξέων	των δοράτων
Αιτιατική	τα οξέα	τα δόρατα
Κλητική	- οξέα	- δόρατα

Κλίση επιθέτων

"Ο βαρύς" κλίνεται όπως "ο βαθύς". Τα "διεθνής" και "ασθενής" κλίνονται όπως το "ακριβής":

Κλίση ρημάτων

Παράδειγμα κλίσης ρημάτων από το βιβλίο Γραμματικής Α' Γυμνασίου. Προσέχουμε ότι οι Εξακολουθητικές εγκλίσεις (Υποτακτική και Προστακτική) αναφέρονται ως: Υποτακτική και Προστακτική Ενεστώτα και οι Συνοπτικές εγκλίσεις ως: Υποτακτική και Προστακτική Αορίστου.

Η Ενεργητική φωνή:

Η Παθητική φωνή (πάλι από τη Γραμματική Α' Γυμνασίου):

Μεταφορά αποσπάσματος από το παρελθόν στο παρόν και το μέλλον

Το απόσπασμα:

Εδώ πρέπει να προσέξουμε το εξής: στο παραπάνω απόσπασμα χρησιμοποιούνται κυρίως χρόνοι του παρελθόντος (Αόριστος κυρίως), επειδή ο συγγραφέας αφηγείται κάτι που συνέβη στο παρελθόν. "Το μεταφέρουμε στο παρόν" σημαίνει: το αφηγούμαστε σα να συμβαίνει τώρα. Γι' αυτό δεν αλλάζουμε ό,τι ρήμα δούμε σε Ενεστώτα, αλλά το ξανααφηγούμαστε σα να συμβαίνει τώρα:

Ο πατέρας μου, όρθιος μπροστά στο αγιοβασιλιάτικο τραπέζι, κόβει την πίτα, [...] πριν κατεβάσει το μεγάλο μαχαίρι του ψωμιού.

Το ίδιο κάνουμε με τη μεταφορά στο μέλλον:

Ο πατέρας μου, όρθιος μπροστά στο αγιοβασιλιάτικο τραπέζι, θακόβει [ή θα κόψει] την πίτα, [...] πριν κατεβάσει το μεγάλο μαχαίρι του ψωμιού.

Μεταφέρουμε λοιπόν στο παρόν και το μέλλον μόνο τα ρήματα που χρειάζεται. Στο τέλος διαβάζουμε το κείμενο που γράψαμε και φροντίζουμε να κάνουμε όποιες άλλες αλλαγές χρειάζεται.

 

Αναγνώριση ρημάτων

Εδώ πρέπει απλά να βρούμε τον χρόνο, την έγκλιση και τη φωνή κάθε ρήματος. Για να βρούμε τη Φωνή σκεφτόμαστε δύο πράγματα:

α) πώς γίνεται το ρήμα στο "εγώ τώρα"

--> Αν τελειώνει σε -ω είναι Ενεργητική Φωνή (π.χ., κόβω)

--> Αν τελειώνει σε -μαι είναι Παθητική Φωνή (π.χ., κόβομαι)

β) Αν δείχνει κάτι που κάνω (ενεργώ) είναι Ενεργητική Φωνή και αν δείχνει κάτι που παθαίνω είναι Παθητική Φωνή.

--> κόβω = κάτι που κάνω

--> κόβομαι = κάτι που παθαίνω.

Στις Υποτακτικές που υπάρχουν μπορείτε να βάλετε Συνοπτική ή Αορίστου // Εξακολουθητική ή Ενεστώτα (ό,τι θέλετε).

 

Πώς μιλάμε για τον τόπο, τον χρόνο, την αιτία

Στις ασκήσεις 3-12 πρέπει να βρούμε λέξεις, φράσεις και προτάσεις με τις οποίες δηλώνουμε τον χρόνο, τον τόπο και την αιτία. Για τον τόπο και τον χρόνο μπορείτε να βρείτε βοήθεια εδώ:

Προσδιορισμοί του τόπου και προσδιορισμοί του χρόνου

Για τις αιτιολογικές προτάσεις βοήθεια θα βρείτε εδώ:

Αιτιολογικές προτάσεις

Και τους σύνδεσμους με τους οποίους ξεκινούν αυτές θα τους βρείτε εδώ:

Αιτιολογικοί σύνδεσμοι

ή να τους θυμηθείτε από την τάξη όπου τους έχουμε πει πολλές φορές: γιατί, επειδή, διότι, αφού, μια και, μια που

 

Αριθμητικά

Βοήθεια για τα αριθμητικά θα βρείτε εδώ:

Αριθμητικά επίθετα και ουσιαστικά

 

Ρήματα με εσωτερική αύξηση

Είναι αυτά που μας δυσκόλεψαν περισσότερο στο α' τρίμηνο:

Προσέξτε ότι στον Αόριστο (όπως και στον Παρατατικό) παίρνουν αύξηση. Θα πούμε:

κατέλυσα, επέλεξα, απέφυγα, διέθεσα, συνέταξα

Αν το σκεφτούμε λίγο, δε μας πάει να πούμε: επίλεξα ή απόφυγα. Λέμε: Τον απέφυγα στον δρόμο. Επέλεξα το χρώμα που μου άρεσε. Ο δικαστής συνέταξε την απόφαση

Όμως, στην Προστακτική θα γίνουν:

κατάλυσε, επίλεξε, απόφυγε, διάθεσε, σύνταξε

Πάλι, αν το σκεφτούμε, έτσι μας ταιριάζει καλύτερα. Λέμε:

• Επίλεξε το χρώμα που θέλεις.
• Διάθεσε όσα χρήματα νομίζεις.
• Σύνταξε, σε παρακαλώ, την επιστολή για να τη στείλουμε

Όταν προστάζουμε, λοιπόν, φεύγει το έξτρα "ε" που προσθέτουμε στον Αόριστο.