ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ

Τοπικά Προϊόντα της Νέας Αρτάκης – Θάλασσα και Προσφυγική Παράδοση

Η Νέα Αρτάκη, ως παραθαλάσσια προσφυγική πόλη, ανέπτυξε την τοπική της οικονομία και τα προϊόντα της κυρίως γύρω από τη θάλασσα. Η αλιεία αποτέλεσε βασικό μέσο επιβίωσης των πρώτων κατοίκων, αλλά και θεμέλιο της τοπικής γαστρονομίας.

Ψάρια και θαλασσινά: σαρδέλες, γαύρος και άλλα μικρά ψάρια αποτελούσαν καθημερινή τροφή. Η «Γιορτή της Σαρδέλας» αναδεικνύει μέχρι σήμερα αυτό το βασικό τοπικό προϊόν και συνδέει το παρελθόν με το παρόν.

Ελαιόλαδο και αγροτικά προϊόντα: αν και η Νέα Αρτάκη είναι κυρίως θαλασσινός τόπος, οι κάτοικοι αξιοποίησαν την εύφορη γη της Εύβοιας για την καλλιέργεια ελιάς και λαχανικών, που συμπλήρωναν το καθημερινό τραπέζι.

Μικρασιάτικα προϊόντα μνήμης: μπαχαρικά, καβουρμάς και παρασκευές που δεν ήταν απλώς προϊόντα, αλλά τρόποι διατήρησης τροφής και πολιτισμού σε δύσκολες εποχές.

 

Γαστρονομία και Δημιουργική Έκφραση

Η τοπική κουζίνα φέρει έντονα τα σημάδια της μικρασιατικής καταγωγής: ψάρι πλακί «αρτακηνό», καβουρμάς, τσουρέκια με μαστίχα και μαχλέπι, αλλά και πλήθος ψαρομεζέδων. Οι συνταγές περνούν από γενιά σε γενιά, αποτελώντας ζωντανό κομμάτι της πολιτιστικής ταυτότητας.

Η Νέα Αρτάκη συνεχίζει να καλλιεργεί τη δημιουργική έκφραση μέσα από πολιτιστικούς συλλόγους και εκδηλώσεις όπως τα «Κυζίκεια», όπου η μουσική, ο χορός, το θέατρο και οι εικαστικές τέχνες γεφυρώνουν το παρελθόν με το παρόν.

Παραδοσιακές Συνταγές της Νέας Αρτάκης – Γεύσεις Μικράς Ασίας

Η γαστρονομία της Νέας Αρτάκης αποτελεί ζωντανή συνέχεια της μικρασιατικής παράδοσης. Οι πρόσφυγες από την Αρτάκη της Κυζίκου έφεραν μαζί τους συνταγές που βασίζονται στη θάλασσα, στα μπαχαρικά και στη συλλογικότητα του οικογενειακού τραπεζιού.

Ψάρι πλακί «Αρτακηνό»: χαρακτηριστικό πιάτο της περιοχής, μαγειρεμένο στον φούρνο με άφθονο κρεμμύδι, ντομάτα και ελαιόλαδο. Ήταν φαγητό γιορτής αλλά και Κυριακής, δεμένο με τη ναυτική ταυτότητα της πόλης.

Καβουρμάς της Κυριακής: παραδοσιακό μικρασιάτικο έδεσμα, κυρίως από μοσχάρι, που παρασκευαζόταν για να διατηρείται και να υπάρχει φαγητό για πολλές ημέρες. Συμβόλιζε την προνοητικότητα και τη φροντίδα της οικογένειας.

Μικρασιάτικα τσουρέκια: αφράτα γλυκά ψωμιά με άρωμα μαστίχας και μαχλεπιού, που παρασκευάζονταν σε μεγάλες γιορτές, ιδιαίτερα το Πάσχα. Το ζύμωμα ήταν συλλογική διαδικασία και περνούσε από γενιά σε γενιά.

Οι συνταγές αυτές δεν αποτελούν απλώς φαγητό, αλλά φορείς μνήμης και ταυτότητας, συνδεδεμένες με την ιστορία της προσφυγιάς και τη δύναμη της επανεκκίνησης.

 

Η Νέα Αρτάκη στην Εύβοια φημίζεται για την γαστρονομία της, με έμφαση στις παραδοσιακές γεύσεις που συνδέονται με την Μικρασιατική της κληρονομιά. Ακολουθούν μερικά από τα πιο χαρακτηριστικά φαγητά της περιοχής.

ΦΑΓΗΤΑ

1. Γαρίδες σαγανάκι
2. Γάρος
3. Γιαλάν μουσακά
4. Γιαπράκια
5. Κακάβια ψαράδων
6. Καλαμάρια γεμιστά
7. Καραβίδες με μανέστρα
8. Κεφαλόπουλα πλακί
9. Κοτόπουλο με κους κους
10. Κουλίκια

 

ΓΛΥΚΑ

1. Αχαμνόπιτα
2. Βασιλόπιτα ζεμαστη
3. Γιοφκάδες πετιμεζένιες
4. Κουραμπιέδες
5. Κουρβούλα
6. Κυδώνι πελτέ
7. Λαλάγκια
8. Μουστόπιτα
9. Ξας
10. Ρυζόγαλο
11. Χαλβάς φούρνου

1.Γαρίδες σαγανάκι    ΥΛΙΚΑ  : 20 γαρίδες, 1 κ.σ. ντοματοπολτό, 1 φλ.κ. λάδι. 1 φλ.κ, νερό, 250 γρ. κεφαλοτύρι, Αλάτι, πιπέρι   Εκτέλεση:   Βράζουμε τη ντομάτα με το λάδι κα μετά ρίχνουμε το νερό, τις γαρίδες, το αλάτι και το πιπέρι. Όταν βράσουν καλά ρίχνουμε το κεφαλοτύρι κομμένο κύβους και τα βράζουμε για 5’ χωρίς να τα ανακατέψουμε.

2.Γάρος   ΥΛΙΚΑ:  Συκώτι παλαμίδας   Λάδι, λεμόνι ,αλάτι   Εκτέλεση:   Κοπανάμε καλά το συκώτι μιας παλαμίδας ή το ψιλοκόβουμε με μαχαίρι πάνω στο ξύλο και το βάζουμε σε γυάλινο βάζο με αρκετό αλάτι. Από πάνω βάζουμε μια ροδέλα λεμόνι. Σε 15 μέρες ο γάρος είναι έτοιμος .Σερβίρεται σε πιάτο με πολύ λάδι και λεμόνι ανακατεμένο πολύ καλά. Είναι πάρα πολύ καλός κρασομεζές.

3.Γιαλάν μουσακά  ΥΛΙΚΑ :  2 κιλά μελιτζάνες,1 κιλό ντομάτες, 1/2 κιλό κρεμμύδια, 1 κεφάλι σκόρδο, 1 ματσάκι μαΪντανό, 250 γρ. λάδι, Αλάτι, πιπέρι  Εκτέλεση :  Κόβουμε τις μελιτζάνες σε φέτες και τις αλατοπιπερώνουμε. Μετά τις γεμίζουμε με σκόρδα και κρεμμύδια κομμένα σε φέτες. Επίσης μπορούμε να προσθέσουμε και πατάτες. Βάζουμε σε  μια κατσαρόλα λάδι να κάψει , ρίχνουμε τις μελιτζάνες και αφού τις γυρίσουμε προσθέτουμε τη τριμμένη ντομάτα και μαϊντανό. Νερό δεν βάζουμε. Σιγοβράζουμε για 1 ώρα. Γίνεται στην κατσαρόλα ή στο φούρνο.

4.Γιαπράκια  ΥΛΙΚΑ: 1 μεγάλο λάχανο ( όχι σφιχτό),1 κιλό κιμά/ 1 φλ.τς. ρύζι, 1 κρεμμύδι/ αλάτι, πιπέρι, άνηθο, 150 γρ. λάδι ή βούτυρο, 2 αυγά/ 3 λεμόνια  Εκτέλεση:  Ζεματίζουμε το λάχανο, κομμένο στα δύο . Ζυμώνουμε τον κιμά με λίγο λάδι, το ρύζι, το αλατοπίπερο και τον άνηθο. Κόβουμε κομμάτια το λάχανο και αφού βάλουμε λίγη γέμιση , τα τυλίγουμε και τα τοποθετούμε σε μια κατσαρόλα στη σειρά . Τα αχνίζουμε για 10’ και προσθέτουμε λίγο λάδι και 3 φλιτζάνια . ζεστό νερό και τα αφήνουμε να βράσουν σε σιγανή φωτιά για 1 ώρα. Πάνω από τα γιαπράκια βάζουμε ένα πιάτο με ένα βάρος για να μη διαλυθούν. Τα σερβίρουμε με αυγολέμονο.   

5.Κακαβιά ψαράδων  ΥΛΙΚΑ: 2 κιλά ψάρια διάφορα. 4 μεγάλες πατάτες. 750 γρ κρεμμύδια, Μαιντανό/ σκόρδο, Αλατοπίπερο, 2 αυγά / 2 λεμόνια  Εκτέλεση   Βάζουμε σε μια κατσαρόλα τις πατάτες , τα κρεμμύδια κομμένα μικρά κομμάτια και πάνω από αυτά , τα ψάρια , το λάδι , το αλάτι και το πιπέρι και αφού προσθέσουμε το νερό , τα βράζουμε σε μέτρια φωτιά , μέχρι να χυλώσουν. Πριν τα βγάλουμε , προσθέτουμε το χυμό των λεμονιών.

6.Καλαμάρια γεμιστά   ΥΛΙΚΑ: 10 καλαμάρια μέτρια,1 κιλό ντομάτες φρέσκιες, 250γρ. κρεμμύδια, Αλάτι , πιπέρι Εκτέλεση : Καθαρίζουμε και πλένουμε τα καλαμάρια . Κόβουμε μικρά κομματάκια τα μουστάκια και τα φτερά και τα προσθέτουμε στο τσιγαρισμένο κρεμμύδι , αφήνοντάς τα να βράσουν για 10΄. Προσθέτουμε τις ντομάτες , που τις έχουμε τρίψει στον τρίφτη και το  μισό μαϊντανό και όταν σχεδόν βράσουν ρίχνουμε το ανάλογο νερό , το ρύζι , το αλάτι και το πιπέρι. Αφού βράσουν όλα μαζί, γεμίζουμε τα καλαμάρια, τα ράβουμε και τα τοποθετούμε στη κατσαρόλα ή το ταψί. Από πάνω ρίχνουμε τον υπόλοιπο μαϊντανό και τα αφήνουμε να βράσουν ή να ψηθούν στο φούρνο. Εάν θέλουμε, μπορούμε αντί για ντομάτα να τα κάνουμε λεμονάτα.

7.Καραβίδες με μανέστρα  Υλικά: 1 κιλό καραβίδες,1/ 4 του κιλού μανέστρα ψιλή,2 κρεμμύδια,1/2  κιλό ντομάτες φρέσκες ή κονσέρβα,1φλ.τς λάδι, Αλάτι, πιπέρι   Εκτέλεση:   Ψιλοκόβουμε τα κρεμμύδια και τα ρίχνουμε στο λάδι ( όχι πολύ καμμένο) . Προσθέτουμε τις καραβίδες , τι ντομάτα , το αλάτι και το πιπέρι. Βράζουμε 5΄και προσθέτουμε 5 ποτήρια νερό . Μόλις βράσει το νερό ρίχνουμε τη μανέστρα και το αφήνουμε να σιγοβράσουν .

8. Κεφαλόπουλα πλακί   Υλικά : 1 κιλό κεφαλόπουλα, 2 κιλά ντομάτες φρέσκες,1 ματσάκι μαιντανό, 1//2 ματσάκι σκόρδο, 1/4  κιλού  λάδι, Αλάτι, πιπέρι  Εκτέλεση :  Τοποθετούμε τα κεφαλόπουλα στο ταψί. Ξεφλουδίζουμε τις ντομάτες , τις στίβουμε και τις κόβουμε κομματάκια που τα ρίχνουμε πάνω στα κεφαλόπουλα . Προσθέτουμε τον ψιλοκομμένο μαιντανό το σκόρδο , το αλάτι ,το πιπέρι και το λάδι . Τα ψήνουμε σε μέτριο φούρνο.

9. Κοτόπουλο με κους κους  ΥΛΙΚΑ: 1 κοτόπουλο μέτριο,250γρ. κους κους,1κ.σ. βούτυρο, Αλάτι , πιπέρι Εκτέλεση: Βράζουμε το κοτόπουλο με το αλάτι και παράλληλα το ξαφρίζουμε . Προσθέτουμε το βούτυρο και το αφήνουμε να πάρει βράση . Βγάζουμε το βρασμένο κοτόπουλο, προσθέτουμε ανάλογο νερό και όταν πάρει βράση , ρίχνουμε το κους κους . Στο τέλος ρίχνουμε το πιπέρι και χτυπάμε αυγολέμονο.

10. Κουλίκια  ΥΛΙΚΑ:  Λίγη μαγιά,2 κιλά αλεύρι, Σουσάμι ,Κανελογαρύφαλλα Εκτέλεση:   Πιάνουμε λίγο προζύμι με τη μαγιά . Μόλις φουσκώσει , το βάζουμε στο αλεύρι με λίγο αλάτι και χλιαρό νερό. Κάνουμε ζύμη σκληρότερη από εκείνη που κάνουμε για το ψωμί. Το αφήνουμε να φουσκώσει και μετά το ζυμώνουμε καλά . Κόβουμε τη ζύμη σε κομμάτια , πλάθουμε κουλούρια και τα τοποθετούμε σε καλά λαδωμένο ταψί . Από πάνω αλείφουμε με αυγό και ρίχνουμε σουσάμι και κανέλλα . Τα κουλίκια φτιάχνονται τα Χριστούγεννα και το Πάσχα αντί για ψωμί.

ΓΛΥΚΑ

1. Αχαμνόπιτα Υλικά:(Για ένα μέτριο ταψί)  Εκτέλεση:  Σε μια λεκάνη ρίχνουμε το γάλα κρύο, το αλάτι και λίγο-λίγο το αλεύρι, μέχρι να γίνει χυλός. Προσθέτουμε τη ζάχαρη, τα αυγά, το μισό βούτυρο και ανακατεύουμε καλά. Ρίχνουμε το μείγμα σε βουτυρωμένο ταψί και από πάνω ρίχνουμε λίγα κομματάκια βούτυρο (όσο περίσσεψε). Τοποθετούμε το ταψί στον προθερμασμένο φούρνο και πριν η αχαμνόπιτα πιάσει κρούστα, την ανακατεύουμε δύο φορές.

2. Βασιλόπιτα Ζεματιστή Υλικά:1 κιλό αλεύρι,7 αυγά,1/4 κιλού γάλα,1 κ.γλ. κρεμόρ,1 μπέικιν πάουντερ,1/2 κ.γλ. σόδα,1/2 κ.γλ. ξινό,1/2 κ.γλ. μαστίχα, Λίγο κονιάκ, 325 γρ. βούτυρο, 650 γρ. ζάχαρη  Εκτέλεση:  Καίμε καλά το βούτυρο (μέχρι να αρχίσει να καπνίζει) και το ρίχνουμε στο αλεύρι με το κρεμόρ. Το τρίβουμε καλά στην παλάμη μας και μετά το κοσκινίζουμε. Ανοίγουμε μια λακκούβα και προσθέτουμε όλα τα υλικά μαζί. Τα ανακατεύουμε και τα δουλεύουμε για λίγο.  Ρίχνουμε το μείγμα στο βουτυρωμένο ταψί (μην ξεχνάτε το φλουρί!). Στολίζουμε την επιφάνεια της βασιλόπιτας με αμύγδαλα, σχηματίζοντας λουλούδια ή αστέρια. Αν θέλουμε, ρίχνουμε και λίγο σουσάμι.

3. Γιοφκάδες Πετιμεζένιες Υλικά: 1 κιλό αλεύρι σκληρό.2 φλ.  τσ. μούστο, Ελάχιστο αλάτι  Εκτέλεση Προετοιμασία: Ανακατεύουμε τα υλικά μας ώστε να γίνουν μια ζύμη για φύλλο. Ανοίγουμε φύλλα, τα αφήνουμε να στεγνώσουν για 1 ώρα και τα κόβουμε σε κομμάτια όπως τις κοινές χυλοπίτες. Στεγνώνουμε τις γιοφκάδες μας καλά και τις διατηρούμε σε υφασμάτινη σακούλα.  Τρόπος που μαγειρεύονται:   Σε μια κατσαρόλα βράζουμε 8 ποτήρια νερό και προσθέτουμε 250 γρ. γιοφκάδες. Όταν βράσουν καλά και σωθεί το νερό, σερβίρουμε σε πιάτα ή σε πιατέλα και ρίχνουμε από πάνω πετιμέζι, κανέλα και ψιλοκομμένα καρύδια. (Αν δεν έχουμε πετιμέζι, ρίχνουμε ζάχαρη).

4. Κουραμπιέδες  Υλικά: 500 γρ. βούτυρο, 1 κιλό άχνη ζάχαρη,1 κιλό αλεύρι περίπου,Λίγη σόδα( στη μύτη ενός κουταλιού  Εκτέλεση:   Δουλεύουμε το βούτυρο για 30΄και μετά ρίχνουμε τη ζάχαρη δουλεύοντας την μέχρι να λιώσει τελείως. Ρίχνουμε τη σόδα και το αλεύρι και τα ζυμώνουμε καλά , δοκιμάζοντας αν πλάθονται ( ρίχνουμε ανάλογα αλεύρι) . Μετά κάνουμε διάφορα φύλλα ή μπακλαβαδωτά κομμάτια, τα τοποθετούμε στο ταψί και τα ψήνουμε για 10-15 λεπτά σε 200Oc.

5.Koυρβούλα   Υλικά   1φλ. τς. Λάδι, 1 1/2  φλ. τς. Νεσεστέ,  1φλ . τς. Πετιμέζι,  3φλ. τς. Νερό  Εκτέλεση:   Ανακατεύουμε καλά το νερό με το πετιμέζι, και μετά προσθέτουμε το νεσεστέ ανακατεύοντας συνέχεια. Ρίχνουμε το μίγμα μας στο καμένο λάδι και ανακατεύουμε για αρκετή ώρα μέχρι να βράσει καλά ο νεσεστές και να μην μυρίζει.

6. Κυδώνι πελτέ      Εκτέλεση   Κόβουμε τα κυδώνια φέτες ( με τη φλούδα) και τα ρίχνουμε σε κατσαρόλα, να βράσουν με νερό που τα σκεπάζει. Όταν βράσουν τα κυδώνια καλά, μετράμε με το ποτήρι το ζωμό και τον βράζουμε σε μια άλλη κατσαρόλα να δέσει, με ίση ποσότητα ζάχαρης . Σερβίρεται κομμένος σε κομμάτια ( αν θέλουμε να ναι καλά δεμένος) ή με κουταλιές. Όταν δένουμε το κυδώνι πελτέ , ρίχνουμε λίγη αρμπαρόριζα για άρωμα και λίγο λεμόνι ή ξυνό.

7. Λαλάγκια    Υλικά: 1 λίτρο νερό, 2 ποτήρια αλεύρι, 2 αυγά,  1/2 κ. γλ. Σόδα, Λάδι για το τηγάνισμα  Εκτέλεση:   Ανακατεύουμε όλα τα υλικά μαζί και τα κάνουμε ένα χυλό και με ένα κουτάλι της σούπας τα ρίχνουμε στο λάδι που καίει και κάνουμε μικρά πιτάκια. Τα σερβίρουμε με μέλι ή με πετιμέζι ή με ζάχαρη και κανέλα .Τα λαλάγκια ήταν ένα χειμωνιάτικο γλύκισμα που γινόταν πολύ εύκολα.

8. Μουστόπιτα   Υλικά:  1 κιλό αλεύρι,  2 ποτήρια πετιμέζι,  1 1/2 ποτήρια νερό   Εκτέλεση:   Σε μια κατσαρόλα ρίχνουμε το πετιμέζι και το νερό , τα ζεσταίνουμε λίγο και ρίχνουμε λίγο- λίγο το αλεύρι. Ανακατεύουμε συνέχεια και όταν το μίγμα μας δεν κολλά πια στη κατσαρόλα , το ρίχνουμε σε ταψί και το βάζουμε στον ήλιο. Μόλις στεγνώσει , τα κόβουμε μπακλαβαδωτά κομμάτια . Στο καθένα βάζουμε ένα γαρύφαλλο. Σερβίρεται κύρια το χειμώνα με καρύδια.

9.Ξας      Υλικά: 1/2  κιλό γκιοτζέ, 1 ποτήρι πετιμέζι, 1 1/2 λίτρο νερό   Εκτέλεση:     Βάζουμε το νερό , το πετιμέζι και το γκιοτζέ να βράσουν καλά μέχρι να χυλώσουν. Ρίχνουμε το χυλό σε μπωλ με κανέλα και καρύδια κοπανισμένα. Το ξας μοιραζόταν στην εκκλησία την Τρίτη μέρα της σαρακοστής και λεγόταν  της τριμερήτισσας.

10.Ρυζόγαλο     Υλικά: 1.500 γρ. γάλα ,  600 γρ. ζάχαρη,  1 φλιτζάνι τσαγιού ρύζι,  Λίγη κανέλα,  Βανίλια    Εκτέλεση:  Βάζουμε το γάλα με λίγο αλάτι να πάρει βράση και προσθέτουμε το πλυμένο ρύζι. Αφού βράσει καλά το ρύζι, ρίχνουμε τη ζάχαρη και ξαναβράζουμε για 15 λεπτά.   Ρίχνουμε τη βανίλια, το κατεβάζουμε από τη φωτιά και, αφού κρυώσει, ρίχνουμε τους χτυπημένους κρόκους σιγά-σιγά, ανακατεύοντας καλά.    Σερβίρουμε σε μπολ και ρίχνουμε λίγη κανέλα. (Τα αυγά μπορούμε να μην τα βάλουμε αν δεν μας αρέσουν.)

11.Χαλβάς φούρνου    Υλικά: 1/2 κιλό βούτυρο,  1/2 κιλό σιμιγδάλι ψιλό,  1/2 κιλό σιμιγδάλι χονδρό,  1 1/2 κιλό ζάχαρη,  10 αυγά,  2 βανίλιες, 1 μπέικιν πάουντερ, 1/4 κιλού αμύγδαλα,  7 ποτήρια νερό  Εκτέλεση:   Χτυπάμε καλά το βούτυρο με 1 ποτήρι ζάχαρη. Ρίχνουμε τα αυγά και χτυπάμε μαρέγκα. Προσθέτουμε το σιμιγδάλι, το μπέικιν, τη βανίλια και τα ασπρισμένα και ψιλοκομμένα αμύγδαλα. Τα ανακατεύουμε και τα ρίχνουμε σε βουτυρωμένο ταψί. Ψήνουμε σε μέτριο φούρνο.  Σιρόπι:   Βράζουμε το νερό με την υπόλοιπη ζάχαρη για 10 λεπτά. Το ρίχνουμε στον χαλβά όταν είναι και τα δύο ζεστά.

Πιο γνωστές συνταγές είναι:

• Η αρτακινή γιορτινή όρνιθα και όλα τα συστατικά της γέμισης της: 2 λογιών ρύζια, σταφίδες, κρεμμύδια ξερά και φρέσκα,δυόσμος, συκωτάκια και κανέλα.

• Κουσκούς με κεφαλοτύρι πανέ και γαύρος ομελέτα, δυο ορεκτικά που πρωταγωνιστούσαν σε όλα τα μικρασιατικά τραπέζια.
• Ενα γλυκό Αρτακηνό κέρασμα είναι τα μικίκια, αφράτα τηγανητά κουλουράκια με μαστίχα και ξύσμα πορτοκαλιού. Πλάθονται σαν βαρκούλες και τηγανίζονται.
• Ένα άλλο γλυκό είναι οι αρτακηνοί κουραμπιέδες σε σχήμα ιωνικού φύλλου.

Γαύρος φρικασέ
Συνταγή:
6 φρέσκα κρεμμυδάκια, ψιλοκομμένα
2 μεγάλα μαρούλια, λεπτοκομμένα
1/2 μάτσο άνηθος, ψιλοκομμένος
500 γρ. γαύρος, καθαρισμένος από εντόσθια και κεφάλια και, αν θέλουμε, και από ραχοκοκαλιές και ουρές
χυμός από 1 λεμόνι
1/2 φλιτζ. τσαγιού ελαιόλαδο
αλάτι, φρεσκοτριμμένο πιπέρι
Εκτέλεση:
Για τον γαύρο φρικασέ με μαρούλια σε μια φαρδιά και ρηχή κατσαρόλα ζεσταίνουμε το ελαιόλαδο σε μέτρια φωτιά και σοτάρουμε τα φρέσκα κρεμμυδάκια για 7-8 λεπτά, μέχρι να μαραθούν.
Προσθέτουμε τα μαρούλια και λίγο αλάτι και τα αφήνουμε να αχνίσουν για 5-6 λεπτά, μέχρι να πέσει ο όγκος τους και να μαλακώσουν λίγο, ανακατεύοντας απαλά.
Ρίχνουμε τον άνηθο και ανακατεύουμε.
Στρώνουμε καλά τις πρασινάδες στο σκεύος, αλατοπιπερώνουμε, χαμηλώνουμε τη φωτιά, μισοσκεπάζουμε την κατσαρόλα και σιγομαγειρεύουμε για 10 λεπτά.
Απλώνουμε πάνω τους τον γαύρο σε μονή στρώση και μαγειρεύουμε για άλλα 5 - 7 λεπτά, μέχρι να ψηθεί και ο γαύρος.
Δεν προσθέτουμε νερό, το φαγητό μαγειρεύεται στα υγρά που βγάζουν τα υλικά.
Στο διάστημα αυτό απλώς σείουμε πότε πότε την κατσαρόλα, για να μοιραστούν τα λιγοστά υγρά που θα βγάλουν τα υλικά, χωρίς να ανακατέψουμε.
Σερβίρουμε με φρέσκο ψωμί.

•Αρτακινές μελιτζάνες με αυγό στο τηγάνι
Συνταγή:
300 γρ. πικάντικο κεφαλοτύρι, τριμμένο
2 μελιτζάνες φλάσκες, μικρές και όσο γίνεται μακρόστενες (ή μελιτζάνες Λαγκαδά), με τη φλούδα, κομμένες σε στρογγυλές φέτες πάχους 1,5 εκ.
4 αυγά μικρού μεγέθους
1 κουτ. σούπας αλεύρι
τα φύλλα από 1/3 μάτσο μαϊντανό, πολύ ψιλοκομμένα
σπορέλαιο ή ελαιόλαδο, για το τηγάνισμα
αλάτι, φρεσκοτριμμένο πιπέρι
Εκτέλεση:
Για τις μελιτζάνες με αυγό ξεκινάμε βάζοντας τις φέτες μελιτζάνας σε μια λεκάνη με αλατισμένο νερό για 30-40 λεπτά.
Τις στραγγίζουμε και τις σκουπίζουμε καλά.
Παράλληλα, σε ένα μπολ ανακατεύουμε το τυρί, τα αυγά, το αλεύρι, τον μαϊντανό και φρεσκοτριμμένο πιπέρι και ανακατεύουμε καλά, μέχρι να φτιάξουμε μια πυκνή πάστα.
Σε ένα τηγάνι ζεσταίνουμε 1 εκ. ελαιόλαδο σε μέτρια φωτιά.
Μόλις το λάδι κάψει, βάζουμε μία δόση από φέτες μελιτζάνες και τις τηγανίζουμε χωρίς να τις γυρίσουμε, μέχρι να ροδίσει η κάτω πλευρά.
Τις γυρίζουμε προσεκτικά μέσα στο τηγάνι, ώστε η ροδισμένη πλευρά να βρεθεί προς τα πάνω.
Με ένα κουταλάκι του γλυκού παίρνουμε μία καλή δόση πάστας αυγού και με ένα δεύτερο κουταλάκι την πλάθουμε κάπως στρογγυλή.
Τη σπρώχνουμε να ακουμπήσει πάνω σε μία φέτα μελιτζάνας, καλύπτοντάς την.
Τηγανίζουμε τη φέτα της μελιτζάνας, με την πάστα επάνω της, για 2-3 λεπτά, μέχρι να δούμε ότι σχηματίζεται ένα ρόδινο, ελαφρά τραγανό δαχτυλίδι στην ένωση της πάστας αυγού-τυριού με τη φλούδα της φέτας της μελιτζάνας.
Αυτό είναι σίγουρο σημάδι ότι η πάστα έχει κολλήσει καλά στη μελιτζάνα.
Η φλούδα βοηθά τη φέτα να διατηρήσει το σχήμα της και να μη γλιστρήσει από πάνω της η πάστα.
Γυρίζουμε προσεκτικά κάθε φέτα για να αναποδογυρίσει και η πάστα να βρεθεί από κάτω, μέσα στο λάδι, κολλημένη πάντα στη φέτα μελιτζάνας.
Τηγανίζουμε για περίπου 1 λεπτό, πάντα σε μέτρια φωτιά, μέχρι η πάστα να πάρει χρυσαφένιο χρώμα.
Βγάζουμε τις φέτες με τρυπητή κουτάλα και τις αφήνουμε σε πιατέλα στρωμένη με χαρτί κουζίνας, με τη χρυσαφένια πάστα προς τα πάνω
Συνεχίζουμε μέχρι να τελειώσουν οι μελιτζάνες.
Σερβίρουμε τον μεζέ ζεστό.