Γλώσσα – Ενότητα 11 – Επανάληψη

Ένα παιχνίδι (αν έχετε διαβάσει όσα κάναμε στο σχολείο, μπορείτε να το παίξετε, για να δείτε τι θυμάστε): https://wordwall.net/resource/111840475

Στην ενότητα 11 μάθαμε ή κάναμε επανάληψη σε:

Υποκείμενο - Αντικείμενο (άμεσο και έμμεσο) - Κατηγορούμενο - Προσδιορισμοί του χρόνου και του τόπου (προηγούμενες ενότητες)

Είδαμε πάλι πώς βρίσκουμε το Υποκείμενο (ρωτώντας "ποιος").

---> Η Γεωργία παίζει μπάσκετ. --> (ποιος παίζει; --> Υποκείμενο: Η Γεωργία)

Είδαμε και την ιδιαίτερη περίπτωση στην οποία το Υποκείμενο είναι ολόκληρη πρόταση με το "να" ή το "ότι". Στην περίπτωση αυτή το ρήμα είναι απρόσωπο (ή έχουμε απρόσωπη έκφραση). Απρόσωπα ρήματα και απρόσωπες εκφράσεις: πρέπει, πρόκειται, απαγορεύεται, επιτρέπεται, φαίνεται, είναι κρίμα, είναι καλό, είναι κακό, είναι πιθανό, είναι δυνατό/αδύνατο κτλ.

---> Είναι κρίμα να χάσεις την εκδρομή. (Υποκείμενο (ποιο πράγμα είναι κρίμα;): να χάσεις την εκδρομή)

Είδαμε πώς βρίσκουμε το Αντικείμενο και ότι έχουμε δύο είδη Αντικειμένων, τα άμεσα και τα έμμεσα. Το άμεσο αντικείμενο είναι η λέξη που απαντά στην ερώτηση "τι;" και το έμμεσο αυτή που απαντά στην ερώτηση "ποιον;" ή "σε ποιον;"

---> Μου έδειξε τον δρόμο για την πλατεία.
Υποκείμενο: αυτός
άμεσο Αντικείμενο (τι;): τον δρόμο
έμμεσο Αντικείμενο (σε ποιον;): μου (σ' εμένα)

Κατηγορούμενο

Το βρίσκουμε και αυτό ρωτώντας "τι;". Η διαφορά του με το Αντικείμενο είναι ότι αυτό ταιριάζει με το Υποκείμενο.

---> Η Γεωργία είναι άριστη μαθήτρια.
Υποκείμενο: Η Γεωργία
Κατηγορούμενο (τι;): μαθήτρια (μας λέει κάτι για το Υποκείμενο, γι' αυτό είναι Κατηγορούμενο)

Παρατακτική, Υποτακτική σύνδεση, Ασύνδετο σχήμα και Πολυσύνδετο σχήμα

Είναι οι διαφορετικοί τρόποι με τους οποίους συνδέουμε προτάσεις μεταξύ τους:
Παρατακτική σύνδεση: Με αυτήν συνδέσουμε ίδια είδη προτάσεων: Κύρια + Κύρια ή Δευτερεύουσα + Δευτερεύουσα
Υποτακτική σύνδεση: Με αυτήν συνδέσουμε διαφορετικά είδη προτάσεων: Κύρια + Δευτερεύουσα
Ασύνδετο σχήμα: όταν ανάμεσα στις προτάσεις βάζουμε κόμματα: Φτάσαμε στην Άρτα, καθίσαμε, φάγαμε, ανεβήκαμε στο λεωφορείο, φύγαμε.
Πολυσύνδετο σχήμα: συνδέουμε προτάσεις με πολλά "και": Ήρθε και μας μίλησε και μας είπε την ιστορία του και έφυγε. (Δεν είναι πολύ συνηθισμένο, αλλά μπορεί να το συναντήσουμε. Τώρα ξέρουμε και πώς λέγεται).

Εξαρτημένες προτάσεις

Λέγονται έτσι αλλιώς η δευτερεύουσες. Έχουμε τα εξής είδη δευτερευουσών προτάσεων:
1. Αιτιολογικές (ξεκινούν με: γιατί, επειδή, διότι, μια και, μια που κτλ.) --> με το κάθε είδος κάνουμε αυτό που λέει το όνομά του, με τις αιτιολογικές αιτιολογούμε κτλ.
2. Χρονικές (όταν, μόλις, αφού κτλ.)
3. Υποθετικές (αν, εάν)
4. Τελικές (να, για να)
5. Βουλητικές (να)
6. Αποτελεσματικές ή συμπερασματικές (ώστε, με αποτέλεσμα να, που)
7. Εναντιωματικές (αν και, μολονότι, ενώ, παρόλο που)
8. Αναφορικές (που, ο οποίος ή άλλη αναφορική αντωνυμία)
9. Πλάγιες ερωτηματικές (πού, πώς, τι και άλλες λέξεις με τις οποίες ρωτάμε)
10. Ειδικές (ότι, πως)
11. Ενδοιαστικές (μήπως, μην)

Αντιθετικοί σύνδεσμοι (τους εναντιωματικούς τους είδαμε παραπάνω)

Είναι οι σύνδεσμοι: μα, αλλά, όμως, ωστόσο. Τους χρησιμοποιούμε, για να ενώσουμε προτάσεις παρατακτικά, δηλαδή ίδιες προτάσεις (κύρια + κύρια ή δευτερεύουσα + δευτερεύουσα)

---> Με βοήθησε στο διαγώνισμα αλλά γράψαμε και οι δύο χάλια.
Κύρια                                   +                  Κύρια

Λεξιλόγιο

Λεξιλόγιο σχετικό με την οικογένεια: πυρηνική οικογένεια, διευρυμένη οικογένεια, μονογονεϊκή οικογένεια, υιοθεσία, διαζύγιο, σύζυγος, πατριός, μητριά, θετά αδέλφια

Κάντε μία "προπόνηση" στο σπίτι με τις λέξεις. Σκεφτείτε λίγο τι σημαίνουν και δείτε λίγο πώς γράφονται. Είναι λιγότερες απ' ότι συνήθως, οπότε είναι ευκαιρία να μη χάσουμε μονάδες από την Ορθογραφία.

Καλό διάβασμα!!!