Η Επανάσταση του ’21 στην ελληνική μουσική…

Καλημέρα, παιδιά! Χρόνια πολλά, λέμε σήμερα! Γιορτάζουμε τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου (αν έχετε κάποιον Βαγγέλη ή Ευαγγελία να τους πείτε χρόνια πολλά), αλλά γιορτάζουμε και την έναρξη της Επανάστασης.

Παρακάτω θα βρείτε όλο το κείμενο της γιορτής μας. Πιο κάτω τραγούδια που σχετίζονται με την άλωση της Πόλης και την Επανάσταση (προσθέτω τώρα μερικές πληροφορίες γι' αυτά).

Τα λέμε στην παρέλαση.

γιορτή 25ης μαρτίου -teliko

Μαρμαρωμένος Βασιλιάς

Ένας μύθος λέει ότι ο τελευταίος αυτοκράτορας του Βυζαντίου, Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, δε χάθηκε τη μέρα της Άλωσης, αλλά μαρμάρωσε κάπου και περιμένει πότε η Κωνσταντινούπολη θα ελευθερωθεί πάλι, θα γίνει ξανά ελληνική, για να ξανααποκτήσει ανθρώπινη μορφή! Σε αυτό αναφέρεται το τραγούδι.

Θούριος του Ρήγα

Σπουδαίο ποίημα! Ακούστε τους στίχους! Μπείτε στο κλίμα: ο Ρήγας και οι σύντροφοί του προετοιμάζουν την επανάσταση των Ελλήνων. Ο Ρήγας γράφει: "Καλλιό είναι μίας ώρας ελεύθερη ζωή παρά σαράντα χρόνους σκλαβιά και φυλακή"! Ακούστε τον Θούριο τραγουδισμένο από τον Νίκο Ξυλούρη, έναν τραγουδιστή από την Κρήτη με χαρακτηριστική μπάσα φωνή (που θα ξεχωρίζετε πάντα από εδώ και πέρα).

Τα κλεφτόπουλα

"Μάνα μου τα κλεφτόπουλα, τρώνε και τραγουδάνε, άιντε πίνουν και γλεντάνε. Μα ένα μικρό κλεφτόπουλο, δεν τρώει δεν τραγουδάει, δεν πίνει δε γλεντάει. Μον' τ' άρματά του [τα όπλα του] κοίταζε, του ντουφεκιού του λέει: Γεια σου, Κίτσο μου, λεβέντη, ντουφέκι μου περήφανο..."  Ένα μικρό κλεφτόπουλο μιλάει στα άρματά του σαν να είναι οι καλύτεροί του φίλοι. Δημοτικό τραγούδι εκείνης της εποχής!

Δέκα παλικάρια

"Δέκα παλικάρια στήσαμε χορό ... κι όλη νύχτα λέγαμε τραγούδια για τη λεβεντιά..." Στα λημέρια τους οι κλέφτες ανάμεσα στις μάχες, με κάθε αφορμή, γλεντούσαν και τραγουδούσαν κι έλεγαν τραγούδια για τη λεβεντιά!

Σαράντα παλικάρια

Από τη Λιβαδειά, πάνε για να "πατήσουν" την Τριπολιτσά. Μετά τη μεγάλη νίκη στο Βαλτέτσι, ο Κολοκοτρώνης έχει στήσει τη σκηνή του έξω από τα τείχη της Τριπολιτσάς. Σιγά-σιγά μαζεύονται χιλιάδες Έλληνες από όλη την Ελλάδα που κάνουν πιο στενή την πολιορκία και περιμένουν να μπουν στην πόλη. Στο τραγούδι, σαράντα παλικάρια από τη Λιβαδειά κατεβαίνουν προς την Τρίπολη. Φυσικά δημοτικό τραγούδι από εκείνη την εποχή!

Το χάραμα επήρα του Ήλιου τον δρόμο

Αυτός ήταν και ο τίτλος του θεατρικού μας. Τον μαγικό αυτόν στίχο έγραψε ο Διονύσιος Σολωμός. Λέει:

Το χάραμα επήρα του Ήλιου τον δρόμο
Κρεμώντας τη λύρα τη δίκαιη στον ώμο (!!!) [τέλειος στίχος!!!]
Κι απ' όπου χαράζει
Ως όπου βυθά [ως εκεί που νυχτώνει]
Τα μάτια μου δεν είδαν τόπον ενδοξότερον από ετούτο το αλωνάκι [το χωραφάκι!!!]

Προσέξτε τι λέει για το Μεσολόγγι: τα μάτια μου δεν είδαν τόπον ενδοξότερον από ετούτο το αλωνάκι! Φανταστείτε πόσο τον συγκλόνισε η θυσία των Μεσολλογιτών! Αυτόν και όλον τον κόσμο! Δεν ήταν όλες οι στιγμές της Επανάστασης νικηφόρες. Ήταν όμως όλες γεμάτες συγκλονιστικές ιστορίες. Ακολουθεί άλλη μία!

Ωδή στον Γεώργιο Καραϊσκάκη

Ατρόμητος οπλαρχηγός ο Καραϊσκάκης. Παραλίγο να διώνει μόνος του, με τους λίγους στρατιώτες του, τους Τούρκους από τη Στερεά Ελλάδα. Αν δεν πεταγόταν από το κρεβάτι του πόνου άρρωστος να πολεμήσει σε μία μάχη που δεν είχε σχεδιάσει, δε θα χανόταν! Στο τραγούδι υπάρχει ο στίχος: "Πού πας παλικάρι, ωραίο σαν μύθος, κι ολόισια στον θάνατο κολυμπάς" Και λέει ο τραγουδιστής στον Καραϊσκάκη: "γονατίζω και το αίμα σου φιλώ"!

Και κάτι ακόμα: το τραγούδι έχει γραφτεί για τον Καραϊσκάκη, αλλά αναφέρεται και σε έναν σύγχρονο του Διονύσιου Σαββόπουλου (του δημιουργού που το τραγουδά) επαναστάτη, τον Τσε Γκεβάρα. Αλλά αυτή είναι μία άλλη ιστορία! Εμείς μένουμε στους στίχους που είναι αφιερωμένοι στον ηρωικό Γεώργιο Καραϊσκάκη.

 

Να 'τανε το 21

Οι στίχοι τα λένε όλα! Διαβάστε τους παρακάτω και θα νιώσετε ότι επιστρέφετε στα χρόνια της Επανάστασης!

Μου ξανάρχονται ένα ένα χρόνια δοξασμένα
να 'τανε το 21 να 'ρθει μια στιγμή...

Να περνάω καβαλάρης στο πλατύ τ' αλώνι
και με τον Κολοκοτρώνη να 'πινα κρασί

Να πολεμάω τις μέρες στα κάστρα
και το σπαθί μου να πιάνει φωτιά,
και να κρατάω τις νύχτες με τ' άστρα
μια ομορφούλα αγκαλιά.

Μου ξανάρχονται ένα ένα χρόνια δοξασμένα
να 'τανε το 21 να 'ρθει μια βραδιά...

Πρώτος το χορό να σέρνω στου Μοριά τις στράτες
και ξοπίσω μου Μανιάτες και οι Ψαριανοί,
Κι όταν λαβωμένος γέρνω κάτω απ' τους μπαξέδες
να με ραίνουν μενεξέδες χέρια κι ουρανοί

Να πολεμάω τις μέρες στα κάστρα
και το σπαθί μου να πιάνει φωτιά,
και να κρατάω τις νύχτες με τ' άστρα
μια ομορφούλα αγκαλιά.

Μου ξανάρχονται ένα ένα χρόνια δοξασμένα
να 'τανε το 21 να 'ρθει μια βραδιά.