Ο ΚΟΣΜΟΣ ΜΑΣ - ΟΜΙΛΟΣ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΝΙΓΡΙΤΑΣ, 2025-2026

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ

Φιλοσοφία και Αστρονομία

Η καθηγήτρια κ. Βασιλειάδου Φωτεινή ετοίμασε μια παρουσίαση σχετική με τις πρώτες ερμηνείες για τον κόσμο. Τα μέλη του ομίλου παρακολούθησαν την καθηγήτρια η οποία τους εξήγησε με λεπτομέρεια το παραπάνω θέμα.

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΟ ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ Α.Π.Θ.

   

Την Τετάρτη 11 Μαρτίου κάναμε ένα διαφορετικό μάθημα! Επισκεφτήκαμε το Αστεροσκοπείο και την Κεντρική Βιβλιοθήκη του Α.Π.Θ. με τους μαθητές των Ομίλων του Γενικού Λυκείου Νιγρίτας, τους μαθητές που συμμετείχαν στον Επιστημονικό Διαγωνισμό EOES, καθώς και τους συντελεστές της σχολικής μας εφημερίδας. Στο σχολείο μας λειτουργούν τρεις όμιλοι, Αστρονομίας και Φιλοσοφίας, Βιβλιοθήκης και Φιλοσοφίας. Ο Όμιλος Αστρονομίας και Φιλοσοφίας δημιουργήθηκε για τις ανάγκες του Προγράμματος Erasmus του σχολείου μας!

Στο Αστεροσκοπείο μας υποδέχτηκαν τρεις προπτυχιακοί φοιτητές του Τμήματος Φυσικής, οι οποίοι αφού μας μίλησαν για τα μαθήματα του Τμήματός τους πο

υ σχετίζονται με την Αστρονομία, μας εξήγησαν τον τρόπο λειτουργίας των τηλεσκοπίων του Αστεροσκοπείου. Στη συνέχεια άνοιξαν τον θόλο και οι μαθητές είχαν την ευκαιρία να δουν τον ήλιο με το ηλιακό τηλεσκόπιο. Η εμπειρία ήταν μοναδική! Οι μαθητές είχαν την ευκαιρία να μιλήσουν με τους φοιτητές και για θέματα σπουδών και να ακούσουν τις απόψεις τους.

Στην Κεντρική Βιβλιοθήκη του Α.Π.Θ. Οι μαθητές ξεναγήθηκαν από μία από τους βιβλιοθηκονόμους, που μας ξενάγησε στην Βιβλιοθήκη- Αναγνωστήριο των Μεταπτυχιακών και Διδακτορικών φοιτητών. Στον όμορφο και υποβλητικό αυτό χώρο, είχαμε την ευκαιρία να δούμε και τις συλλογές των μεγάλων δωρητών της Βιβλιοθήκης και σπάνια κειμήλια, όπως παλιές εφημερίδες, βιβλία και τετράδια μιας άλλης εποχής. Τέλος μας δώρισαν βιβλία από το αρχείο του Ντίνου Χριστιανόπουλου και φύγαμε με τις καλύτερες εντυπώσεις!

Ο Πανεπιστημιακός χώρος, τόσο διαφορετικός από το σχολείο, δημιούργησε στους μαθητές αισθήματα προσμονής και μεγαλύτερη διάθεση να προσπαθήσουν να τα καταφέρουν και να γίνουν και αυτοί φοιτητές μία μέρα!

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΟ ΦΙΟΡΗ – ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΕΤΑΛΛΗΝΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΗΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΣΕΡΡΩΝ

  Οι μαθητές μας, στις 27 Φεβρουαρίου 2026, στο πλαίσιο διδακτικής επίσκεψης, είχαν την ευκαιρία να συναντήσουν την Αστροφυσικό Φιόρη - Αναστασία Μεταλληνού, στη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Σερρών και να παρακολουθήσουν την ομιλία της σχετικά με τις διαστημικές αποστολές και την κατάκτηση της Σελήνης. Διοργανωτής της δράσης αυτής ήταν ο Σύλλογος Φυσικών Επιστημών Σερρών.

Η αμεσότητα του λόγου της και η επικοινωνία της με τους μαθητές, μέσω ερωτήσεων κατά την διάρκεια της ομιλίας, κράτησαν αμείωτο το ενδιαφέρον τους και προκάλεσαν ερωτήματα, τα οποία απαντήθηκαν στην συζήτηση που ακολούθησε. Αποδεικνύεται έτσι περίτρανα πόσο σημαντική είναι η επαφή με την επιστημονική γνώση και η διάδραση μέσω της συζήτησης, που διεγείρουν την περιέργεια και βοηθούν τον μαθητή να αναζητήσει μόνος του την γνώση.

Ακολούθησε ξενάγηση στην Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Σερρών, όπου οι μαθητές εξερεύνησαν τους χώρους της κ

αι έμαθαν τον τρόπο λειτουργίας της και ταξινόμησης των βιβλίων της. Τους δόθηκε επιπλέον η δυνατότητα να γίνουν μέλη της βιβλιοθήκης, ώστε να μπορούν να δανείζονται βιβλία και να έχουν πρόσβαση στο υλικό της.

Η επίσκεψη αυτή έγινε στο πλαίσιο του Προγράμματος Erasmus+ του σχολείου μας και συμμετείχαν σε αυτή οι μαθητές των Ομίλων, καθώς και αυτοί που συμμετείχαν στον διαγωνισμό EOES. Οι διδακτικές επισκέψεις προσφέρουν μια άλλη μορφή μάθησης, συμβάλλουν στην εξωστρέφεια του σχολείου και στο άνοιγμά του στην κοινωνία.

Η Φιόρη - Αναστασία Μεταλληνού εργάζεται στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και είναι υπεύθυνη για δράσεις διάχυσης της επιστήμης στο Ινστιτούτο Αστρονομίας, Αστροφυσικής, Διαστημικών Εφαρμογών και Τηλεπισκόπησης και υπεύθυνη του Κέντρου Επισκεπτών Θησείου του Αστεροσκοπείου.

Εικονική επίσκεψη στα μεγάλα τηλεσκόπια του ESO στη Χιλή

Την Τρίτη 17 Φεβρουαρίου 2026, 13.00 – 14.00 ώρα Ελλάδος, οι μαθητές μας συμμετείχαν στην εικονική επίσκεψη για σχολεία στις εγκαταστάσεις του ESO (European Southern Observatory) στο Paranal της Χιλής, όπου βρίσκονται τα πιο προηγμένα τηλεσκόπια παγκοσμίως!

Είχαν την ευκαιρεία να «μπουν» στο Αστεροσκοπείο, να γνωρίσουν πώς λειτουργούν τα πιο προηγμένα τηλεσκόπια του κόσμου, πώς συλλέγεται το φως από μακρινούς γαλαξίες και πώς οι αστρονόμοι μετατρέπουν τα δεδομένα σε ανακαλύψεις.

Ποσειδώνας

(Από τον Αλέξανδρο Παυλίδη)

Ο Ποσειδώνας είναι ο όγδοος πλανήτης του Ηλιακού Συστήματος και ο πιο μακρινός από τον Ήλιο.
Ανακαλύφθηκε το 1846 χάρη σε μαθηματικές προβλέψεις, γεγονός που τον καθιστά τον πρώτο πλανήτη που εντοπίστηκε με αυτόν τον τρόπο. Είναι γίγαντας πάγου, με κύρια σύνθεση υδρογόνο,
ήλιο και ίχνη μεθανίου, το οποίο δίνει στην ατμόσφαιρά του το χαρακτηριστικό γαλάζιο χρώμα.
Η διάμετρός του είναι περίπου τέσσερις φορές μεγαλύτερη από της Γης και η μάζα του δεκαεπτά
φορές μεγαλύτερη, γεγονός που τον καθιστά εξαιρετικά πυκνό για πλανήτη της κατηγορίας του.
Ο Ποσειδώνας διαθέτει ισχυρούς ανέμους που ξεπερνούν τα 2.000 χιλιόμετρα ανά ώρα, τους ταχύτερους στο Ηλιακό Σύστημα. Η μεγάλη σκοτεινή κηλίδα, μια τεράστια καταιγίδα, αποτελεί ένα εντυπωσιακό φαινόμενο της ατμόσφαιρας του.
Έχει δεκατέσσερις γνωστούς δορυφόρους, με πιο σημαντικό τον Τρίτωνα, ο οποίος είναι γεωλογικά ενεργός και διαθέτει πίδακες αζώτου. Ο Ποσειδώνας ολοκληρώνει μια πλήρη τροχιά γύρω από τον Ήλιο σε περίπου 165 γήινα χρόνια. Παρά τη μεγάλη απόσταση από τη Γη, συνεχίζει να αποτελεί αντικείμενο έρευνας και ιδιαίτερης επιστημονικής σημασίας.

Ουρανός

(Από την Χριστίνα Τζιάγκαλου)

Ο Ουρανός είναι ο έβδομος πλανήτης από τον Ήλιο και ένας από τους γίγαντες αερίων του Ηλιακού Συστήματος. Έχει γαλαζοπράσινο χρώμα λόγω του μεθανίου στην ατμόσφαιρα του και είναι ο πιο ψυχρός πλανήτης, με θερμοκρασίες που φτάνουν έως -224 βαθμούς Κελσίου. Περιστρέφεται σχεδόν "ξαπλωμένος" στο πλάι, κάτι μοναδικό ανάμεσα στους πλανήτες, ενώ ολοκληρώνει μία περιφορά γύρω από τον Ήλιο σε 84 γήινα χρόνια. Διαθέτει 27 δορυφόρους, αμυδρούς δακτυλίους και έχει μελετηθεί μόνο από το διαστημόπλοιο Voyager 2 το 1986.

Κρόνος

(Από την Χριστίνα Μπλουγκουρτζή)

Ο Κρόνος έχει διάμετρο 120000 km περίπου και περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό του σε 10.5 περίπου γήινες ώρες και γύρω από τον Ήλιο σε 29.5 γήινα χρόνια. Η μέση επιφανειακή του θερμοκρασία είναι -130 βαθμοί Κελσίου. Η ατμόσφαιρα του αποτελείται κυρίως από Υδρογόνο (97%), Ήλιο (3%) και λίγο Μεθάνιο.

Δίας

Voyager’s ‘Blue Movie’ of Jupiter

(Από την Ειρήνη Νωτούδα)

Ο Δίας είναι ο μεγαλύτερος πλανήτης του Ηλιακού συστήματος σε διαστάσεις και μάζα. Είναι ο πέμπτος κατά σειρά πλανήτης ξεκινώντας από τον Ήλιο. Ο Δίας είναι ένας γίγαντας αερίων. Είναι ο μεγαλύτερος πλανήτης του ηλιακού συστήματος. Είναι τόσο μεγάλος που θα μπορούσε να περιλάβει στο εσωτερικό του όλους τους άλλους πλανήτες του Ηλιακού συστήματος. Ο Δίας, μαζί με τον Κρόνο, τον Ουρανό και τον  Ποσειδώνα , αναφέρονται ως αέριοι γίγαντες.

Η μάζα του είναι 318 φορές μεγαλύτερη από τη μάζα της Γης (1.8986×10 27  kg 317.8 φορές της Γης) , και 2,5 φορές μεγαλύτερη του συνόλου των πλανητών και δορυφόρων. Ο όγκος του είναι 1.321 φορές μεγαλύτερος από τον όγκο της Γης (1.4313×10 15  km 3 1321 της Γης). Παρά ταύτα η πυκνότητά του είναι μόλις 1,33 έναντι της πυκνότητας της Γης που είναι 5,52 και κοντινή στην πυκνότητα του Ήλιου(1,4), λαμβάνοντας ως μονάδα την πυκνότητα του νερού. Η μέση διάμετρός του είναι 142.000 χλμ. Η ένταση του πεδίου βαρύτητας υπολογίζεται 2,5 φορές μεγαλύτερη της έντασης της Γης. Δέχεται δε από τον Ήλιο ποσότητα φωτός και θερμότητα ίση προς το 1/25 εκείνης που φθάνει στη Γη.

Η ανώτερη ατμόσφαιρα του Δία αποτελείται από περίπου 88-92% κατ' όγκο υδρογόνο και το ήλιο αποτελεί 8-12% κατ' όγκο. Δεδομένου ότι ένα άτομο ηλίου έχει περίπου τέσσερις φορές μεγαλύτερη μάζα απ' ότι ένα άτομο υδρογόνου, η σύσταση αλλάζει όταν περιγράφεται ως αναλογία της μάζας που συνεισφέρουν τα διαφορετικά άτομα. Έτσι, η ατμόσφαιρα αποτελείται περίπου από 75% υδρογόνο και 24% ήλιο κατά μάζα, με το υπόλοιπο ένα τοις εκατό της μάζας να αποτελείται από άλλα στοιχεία. Το εσωτερικό περιέχει υλικά πυκνότερα έτσι ώστε η κατανομή να είναι περίπου 71% υδρογόνο, 24% ήλιο, και 5% άλλα στοιχεία κατά μάζα. Η ατμόσφαιρα περιέχει ίχνη μεθανίου, υδρατμών, αμμωνία και ενώσεις με βάση το πυρίτιο. Υπάρχουν επίσης ίχνη από άνθρακα,  αιθάνιο , υδρόθειο, νέο, οξυγόνο,  φωσφίνη  και θείο. Το εξωτερικό στρώμα της ατμόσφαιρας περιέχει κατεψυγμένους κρυστάλλους αμμωνίας. Με υπέρυθρες και υπεριώδεις μετρήσεις, ίχνη βενζολίου και άλλων υδρογονανθράκων έχουν επίσης βρεθεί.

Άρης

( Από τον Αλέξανδρο Παυλίδη)

Ο Άρης είναι ο τέταρτος πλανήτης από τον Ήλιο και συχνά ονομάζεται «Κόκκινος Πλανήτης» λόγω του οξειδίου του σιδήρου στην επιφάνειά του. Έχει λεπτή ατμόσφαιρα, κυρίως από διοξείδιο του άνθρακα, και χαμηλές θερμοκρασίες. Στον Άρη υπάρχουν μεγάλα ηφαίστεια, όπως το Όλυμπος Όρος, και βαθιές κοιλάδες. Διαθέτει δύο μικρούς δορυφόρους, τον Φόβο και τον Δείμο. Οι επιστήμονες μελετούν τον Άρη για ενδείξεις νερού και πιθανής παλιάς ζωής, καθώς θεωρείται υποψήφιος για μελλοντική ανθρώπινη εξερεύνηση.

Η μάζα του Άρη είναι περίπου το 10,7% της μάζας της Γης, γεγονός που σημαίνει ότι έχει πολύ ασθενέστερη βαρύτητα. Ο όγκος του αντιστοιχεί περίπου στο 15% του όγκου της Γης. Εξαιτίας αυτών των μικρότερων διαστάσεων, ο Άρης δεν μπορεί να συγκρατήσει πυκνή ατμόσφαιρα όπως η Γη και ψύχεται πιο γρήγορα.

Γη

(Από την Κατερίνα Χατζηευσταθίου)

Η Γη είναι ο τρίτος πιο κοντινός πλανήτης στον Ήλιο, ο πιο πυκνός και ο πέμπτος μεγαλύτερος σε μάζα στο Ηλιακό Σύστημα και, ειδικότερα, ο μεγαλύτερος ανάμεσα
στους γήινους πλανήτες, δηλαδή τους πλανήτες με στερεό φλοιό (οι άλλοι είναι ο Άρης, η Αφροδίτη και ο Ερμής). Είναι το μοναδικό γνωστό ουράνιο σώμα που
φιλοξενεί ζωή. Σύμφωνα με ενδείξεις μέσω ραδιομετρικής χρονολόγησης και άλλων πηγών, η Γη σχηματίστηκε πριν από 4,54 δισεκατομμύρια έτη. Αλληλεπιδρά
με τα άλλα αντικείμενα του χώρου μέσω βαρυτικών δυνάμεων, ιδιαίτερα με τον Ήλιο και τη Σελήνη, η οποία αποτελεί τον μοναδικό μόνιμο φυσικό δορυφόρο της.
Η αλληλεπίδραση της Γης με το βαρυτικό πεδίο της Σελήνης δημιουργεί την παλίρροια των ωκεανών, σταθεροποιεί την κατεύθυνση του άξονα περιστροφής της
Γης και σταδιακά μειώνει τον ρυθμό περιστροφής του πλανήτη μας. Κατά τη διάρκεια μιας πλήρους περιστροφής γύρω από τον Ήλιο, η Γη περιστρέφεται γύρω
από τον άξονά της περίπου 365,26 φορές, δημιουργώντας 365,26 ηλιακές ημέρες ή ένα αστρικό έτος. Ο άξονας περιστροφής της Γης έχει κλίση 23,4° με τον κάθετο
στο επίπεδο τροχιάς της άξονα, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται εποχικές διαφορές στην επιφάνεια της Γης με περίοδο ενός τροπικού έτους (365,24 ηλιακές
μέρες).