Τα παραθετικά των επιθέτων

Στη γλώσσα μας χρησιμοποιούμε τα παραθετικά, για να συγκρίνουμε. Έχουν 3 βαθμούς:

α) Θετικό βαθμό. Είναι ο απλός βαθμός, στον οποίο συναντάμε τα επίθετα. Δείχνει ότι το ουσιαστικό έχει μία ιδιότητα.
Π.χ., Ο Κωνσταντίνος είναι ψηλός.

β) Συγκριτικό βαθμό. Τον χρησιμοποιούμε για να συγκρίνουμε δύο ουσιαστικά μεταξύ τους. Σχηματίζεται με την κατάληξη -τερος ή το επίρρημα "πιο" μπροστά από το επίθετο.
Π.χ. Ο Κωνσταντίνος είναι ψηλότερος από τον Μάριο.
ή
Ο Κωνσταντίνος είναι πιο ψηλός από τον Μάριο.

γ) Υπερθετικό βαθμό. Τον χρησιμοποιούμε:
1. για να ξεχωρίσουμε ένα ουσιαστικό σε μία ολόκληρη ομάδα. Τότε λέγεται Σχετικός Υπερθετικός βαθμός. Σχηματίζεται με τον Συγκριτικό και το Οριστικό Άρθρο μπροστά του.
Π.χ., Ο Κωνσταντίνος είναι ο ψηλότερος μαθητής της τάξης.

2. για να δείξουμε ότι ένα ουσιαστικό έχει μία ιδιότητα σε μεγάλο βαθμό. Τότε λέγεται Απόλυτος Υπερθετικός βαθμός. Σχηματίζεται με την κατάληξη -τατος ή το επίρρημα "πολύ" μπροστά από το επίθετο.
Π.χ., Ο Κωνσταντίνος είναι ψηλότατος.
ή
Ο Κωνσταντίνος είναι πολύ ψηλός.

Υπάρχουν αρκετές εξαιρέσεις που πρέπει να γνωρίζουμε:

α) Υπάρχουν 2 επίθετα που έχουν μόνο Συγκριτικό και Υπερθετικό βαθμό:
ανώτερος - ανώτατος, κατώτερος - κατώτατος

β) Κάποια επίθετα δεν έχουν καθόλου Συγκριτικό και Υπερθετικό βαθμό:
ξύλινος, ελεύθερος, υπέροχος, γερμανικός, χθεσινός κτλ. Δείχνουν είτε μία αφηρημένη έννοια, είτε μία έννοια που δε συγκρίνεται (καταγωγή, χρόνο κτλ.)

γ) Κάποια σχηματίζουν τα παραθετικά τους με διαφορετικές λέξεις. Αυτά λέγονται "Ανώμαλα παραθετικά":

Θετικός βαθμος	Συγκριτικός βαθμός	Υπερθετικός βαθμός
καλός	καλύτερος	άριστος
κακός	χειρότερος	κάκιστος, χείριστος
μεγάλος	μεγαλύτερος	μέγιστος
μικρός	μικρότερος	ελάχιστος
πολύς	περισσότερος	(πάρα πολύς)
λίγος	λιγότερος	ελάχιστος

Αυτά θα πρέπει να τα μάθουμε απ' έξω (αν και τα έχουμε κάνει τόσες επαναλήψεις που σίγουρα τα ξέρουμε).

Τέλος, υπάρχουν και τα επίθετα σε -ης -ης -ες που κλίνονται δύσκολα, επειδή μας έρχονται απευθείας από την αρχαία Ελλάδα. Αυτά σχηματίζουν τον Συγκριτικό και τον Υπερθετικό με τις καταλήξεις -έστερος -έστατος:

ευτυχής - ευτυχέστερος - ευτυχέστατος

υγιής - υγιέστερος - υγιέστατος

συνεπής - συνεπέστερος - συνεπέστατος.

Και κάτι ακόμη: Παραθετικά έχουν και τα επιρρήματα που σχηματίζονται από επίθετα:

όμορφος --> όμορφα (Περάσαμε όμορφα)

καλός --> καλά (Είμαι καλά)

γρήγορος - γρήγορα (Τρέχει γρήγορα)

Για να δούμε την τελευταία πρόταση με το επίρρημα σε Συγκριτικό βαθμό:

Τρέχει γρηγορότερα από εμένα.  --> Το "γρηγορότερα" είναι επίρρημα σε συγκριτικό βαθμό.

Τρέχει πολύ γρήγορα. --> Το "πολύ γρήγορα" είναι επίρρημα σε υπερθετικό βαθμό.

Φύλλο εργασίας για τα παραθετικά: https://files.e-me.edu.gr/s/Q6ZR8azWYK5sYdT

Παιχνίδια εξάσκησης

1. Επιλέγουμε το κατάλληλο παραθετικό: https://wordwall.net/resource/101806195
2. Βρίσκουμε τον βαθμό του επιθέτου: https://wordwall.net/resource/101806716