Ερωτήσεις και Απαντήσεις: Η Τουρκοκρατία και οι Έλληνες (1453 – 1821)
Ακολουθούν οι σύντομες απαντήσεις στις ερωτήσεις, για να προετοιμαστούμε για το διαγώνισμα.
1. Η οικονομική ζωή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας
Πού στηριζόταν κυρίως η οικονομία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας;
Aπάντηση: Στηριζόταν κυρίως στη γεωργία και την κτηνοτροφία.
Ποιοι παράγοντες συνέβαλαν στην οικονομική παρακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας μετά το 1600; Ποιες συνθήκες συνέβαλαν στην ακόμη μεγαλύτερη μείωση των εσόδων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από τους φόρους και στην οικονομική πρόοδο των Ελλήνων;
A: Οι παράγοντες της παρακμής ήταν: α) οι νέες γεωγραφικές ανακαλύψεις και οι νέοι εμπορικοί δρόμοι (προς Ινδία/Κίνα) που παρέκαμπταν την Αυτοκρατορία, β) το γεγονός ότι η Αυτοκρατορία σταμάτησε να κατακτά νέα εδάφη (λιγότεροι υπήκοοι = λιγότεροι φόροι). Επιπλέον, οι συνθήκες του Κάρλοβιτς (1699) και του Κιουτσούκ-Καϊναρτζή (1774) μείωσαν τα έσοδα καθώς έδιναν προνόμια σε ξένους υπηκόους, ενώ βοήθησαν τους Έλληνες να αναπτύξουν το εμπόριο.
Ποια κοινωνική τάξη (ποιο επάγγελμα) ωφελήθηκε από τις συνθήκες αυτές και πώς; Πού ιδρύθηκαν ελληνικές παροικίες;
A: Ωφελήθηκαν οι Έλληνες έμποροι, οι οποίοι εκμεταλλεύτηκαν τη ναυτική τους παράδοση και τα εμπορικά προνόμια. Ελληνικές παροικίες ιδρύθηκαν κυρίως στη Ρωσία και στην Ευρώπη.
Τι γνωρίζετε για τις Παραδουνάβιες ηγεμονίες;
A: Είναι δύο περιοχές κοντά στον Δούναβη, η Μολδαβία και η Βλαχία (σημερινή Ρουμανία). Διοικούνταν από Έλληνες Φαναριώτες ηγεμόνες. Εκεί κατέφυγαν πολλοί Έλληνες, δημιουργώντας παροικίες που εξελίχθηκαν σε μεγάλα εμπορικά κέντρα.
2. Οι συνθήκες ζωής των Ελλήνων
Ποια σκληρά μέτρα αντιμετώπιζαν οι χριστιανοί τους πρώτους αιώνες της Τουρκοκρατίας;
A: Αντιμετώπιζαν κυρίως τρία μεγάλα προβλήματα: τους εξισλαμισμούς, το παιδομάζωμα και τη βαριά φορολογία.
Εκτός από τους Οθωμανούς Τούρκους ποιοι άλλοι λαοί είχαν κατακτήσει εδάφη της ελληνικής χερσονήσου το διάστημα αυτό;
A: Οι Βενετοί και οι Γενουάτες.
Ποια τρία στοιχεία της ταυτότητάς τους κατάφεραν να διαφυλάξουν οι Έλληνες την περίοδο της Τουρκοκρατίας και με ποιον τρόπο;
A: Διαφύλαξαν τη γλώσσα, τη θρησκεία και τις παραδόσεις τους. Αυτό επιτεύχθηκε μέσω της Εκκλησίας και των σχολείων που ίδρυαν οι πλούσιοι έμποροι στις παροικίες.
Ποιους φόρους πλήρωναν οι χριστιανοί υπήκοοι της Οθωμανικής Αυτοκρατορία;
A: Πλήρωναν τον κεφαλικό φόρο (όλοι οι ενήλικοι άνδρες), φόρους για τη γη, την κατοικία, και τη δεκάτη (το 1/10 της αγροτικής παραγωγής).
Πότε άρχισε να βελτιώνεται η κατάσταση για τους υπόδουλους Έλληνες και πώς;
A: Από τα μέσα του 17ου αιώνα, που μειώθηκε η φορολογία και κυρίως το παιδομάζωμα.
3. Η πολιτική και θρησκευτική οργάνωση των Ελλήνων
Πώς αποκαλούνταν όλοι οι Ορθόδοξοι υπήκοοι του Σουλτάνου και ποιος ήταν ο θρησκευτικός και πολιτικός ηγέτης τους; Ποιοι ήταν οι Φαναριώτες;
A: Αποκαλούνταν Ρουμ μιλέτ (έθνος των Ρωμαίων). Ηγέτης τους ήταν ο Πατριάρχης. Οι Φαναριώτες ήταν μορφωμένοι Έλληνες που ζούσαν στο Φανάρι και αναλάμβαναν υψηλά αξιώματα στην οθωμανική διοίκηση.
Πώς λέγονταν οι κοινοτικοί άρχοντες και ποιες αρμοδιότητες είχαν;
A: Λέγονταν δημογέροντες, κοτζαμπάσηδες, πρόκριτοι, προεστοί ή επίτροποι (ανάλογα την περιοχή). Κύρια ευθύνη τους ήταν η κατανομή των φόρων και λειτουργούσαν ως ενδιάμεσοι μεταξύ των Πασάδων και των χριστιανών.
Q: Τι ήταν οι κλέφτες και τι οι αρματολοί;
A: Οι κλέφτες ήταν ένοπλοι Έλληνες, εχθροί της εξουσίας που ζούσαν στα βουνά. Οι αρματολοί ήταν ένοπλοι Έλληνες που προσλάμβαναν οι Οθωμανοί για να κυνηγούν τους κλέφτες (συχνά όμως άλλαζαν στρατόπεδο).
4. Προεπαναστατικές μορφές και Σουλιώτες
Ποιο ήταν το σχέδιο του Ρήγα για την απελευθέρωση των υπόδουλων βαλκανικών λαών;
A: Ο Ρήγας πίστευε στην κοινή εξέγερση όλων των βαλκανικών λαών εναντίον του Σουλτάνου (η ιδέα αυτή αποτυπώθηκε στη "Χάρτα" του).
Πώς πίστευε ο Κοραής ότι οι Έλληνες θα ελευθερωθούν;
A: Επηρεασμένος από τον Διαφωτισμό, πίστευε ότι το έθνος πρέπει πρώτα να φωτιστεί μέσω της παιδείας για να μπορέσει να ελευθερωθεί.
Τι γνωρίζετε για τη θυσία του Διονύσιου του Φιλόσοφου;
A: Ήταν επίσκοπος που οργάνωσε αποτυχημένες εξεγέρσεις. Το 1611 επιτέθηκε στα Γιάννενα, αλλά ηττήθηκε. Βρήκε μαρτυρικό θάνατο (τον έγδαραν ζωντανό) και θεωρείται ο πρώτος νεομάρτυρας της εποχής της Τουρκοκρατίας. Οι Τούρκοι τον αποκαλούσαν υποτιμητικά "Σκυλόσοφο". Συνέπεια της εξέγερσης ήταν η εκδίωξη των Ελλήνων από το Κάστρο των Ιωαννίνων.
Γιατί η κατάκτηση των Σουλιωτών ήταν δύσκολη; Ποιος τελικά κατέκτησε το Σούλι και με ποιον τρόπο;
Α: Ήταν δύσκολη λόγω του δύσβατου εδάφους και της πολεμικής ικανότητας των Σουλιωτών. Το κατέκτησε ο Αλή Πασάς το 1803, κυρίως μέσω δόλου/προδοσίας, αναγκάζοντας κάποιους αρχηγούς να φύγουν.
Πώς βοήθησαν οι Σουλιώτες στην προετοιμασία της Ελληνικής Επανάστασης;
A: Ανέπτυξαν δράση ως σπουδαίοι οπλαρχηγοί κατά την Επανάσταση του 1821, φέρνοντας μαζί τους τη φήμη των γενναίων πολεμιστών.
Η χρονογραμμή και ο εννοιολογικός χάρτης που ακολουθούν θα μας βοηθήσουν να καταλάβουμε τη σειρά που συνέβησαν τα γεγονότα και την επίδραση των οικονομικών αλλαγών (μείωση φόρων και δασμών) στην παρακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και στην ισχυροποίηση των Ελλήνων εμπόρων.
Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου
Αύριο θα γράψουμε το διαγώνισμα στη 2η ενότητα της Ιστορίας. Κάνουμε μία καλή επανάληψη σε όσα μάθαμε σε αυτή την ενότητα.
Γλώσσα
- Βιβλίο: άσκηση 7 στη σελίδα 88 και άσκηση 5 στη σελίδα 92 . Στην άσκηση 7 επιλέγουμε τον τοπικό προσδιορισμό που ταιριάζει, στην 5 επιλέγουμε το ρήμα που η ορθογραφία του είναι σωστή.
Μαθηματικά
- Τετράδιο Εργασιών: άσκηση 2, προβλήματα 1 και 2 στη σελίδα 15.
- Φύλλο εργασίας: μπορούμε να το βρούμε εδώ: https://files.e-me.edu.gr/s/fy9YYnN6b6NdyaW
- Βοήθεια θα ανεβάσω το Σάββατο. Μέχρι τότε (σήμερα και αύριο) προσπαθήστε να λύσετε τις ασκήσεις και τα προβλήματα (ειδικά για την άσκηση 2 κάντε όσες δοκιμές χρειάζεται χωρίς βοήθεια)
Φυσική
- Κεφάλαιο: Μορφές ενέργειας
- Διαβάζουμε τις παρατηρήσεις που γράψαμε για την Ηλεκτρική, την Πυρηνική ενέργεια και τη Θερμότητα.
Τετάρτη 3 Δεκεμβρίου
Γλώσσα
- Ανάγνωση: Αιολική γη (Βιβλίο, σελ. 86)
- Φύλλο εργασίας για το κείμενο: μπορούμε να το βρούμε εδώ: https://files.e-me.edu.gr/s/jBYgFMfw52cixma
- Φύλλο εργασίας για το βιβλίο που διαβάζουμε: https://files.e-me.edu.gr/s/poMCQ3YDsmf5Gqf
Μαθηματικά
- Τετράδιο Εργασιών: πρόβλημα 3 στη σελ. 14 και άσκηση 1 στη σελ. 15.
- Τετράδιο Μαθηματικών:
1. Μετατρέπουμε τους μεικτούς αριθμούς σε κλάσματα:
![\displaystyle \begin{array}{l} 2\frac{3}{5} = \\[8pt] 3\frac{1}{7} = \\[8pt] 4\frac{2}{10} = \end{array}](https://quicklatex.com/cache3/2e/ql_ce4a354102f79ce36a3495dbd2d6aa2e_l3.png "Rendered by QuickLaTeX.com")
2. Απλοποιούμε τα κλάσματα (χρησιμοποιώντας τον Μ.Κ.Δ.):
![\displaystyle \begin{array}{l} \frac{4}{6} = \\[8pt] \frac{8}{12} = \\[8pt] \frac{16}{28} = \end{array}](https://quicklatex.com/cache3/2f/ql_c9fcfedb291ea9f52ef69d24ba7c912f_l3.png "Rendered by QuickLaTeX.com")
3. Κάνουμε τις πράξεις:
![\displaystyle \begin{array}{l} \frac{1}{2} + \frac{3}{4} = \\[8pt] 3\frac{1}{2} + 2\frac{1}{4} = \\[8pt] 2\frac{1}{5} + 2\frac{3}{5} = \end{array}](https://quicklatex.com/cache3/a2/ql_d9ac3642f5c3ee7ed2c764997d4e3fa2_l3.png "Rendered by QuickLaTeX.com")
Φυσική
- Τετράδιο Εργασιών (πορτοκαλί): Διαβάζουμε τις πληροφορίες για τη Χημική Ενέργεια. Θυμόμαστε ότι στις απαντήσεις μας αύριο πρέπει να συμπεριλάβουμε τις λέξεις "είναι αποθηκευμένη" και "απελευθερώνεται"
Τρίτη 2 Δεκεμβρίου
Γλώσσα
- Ανάγνωση: Αιολική γη (Βιβλίο, σελίδα 86). Πληροφορίες για τη Μικρασιατική Καταστροφή θα βρούμε εδώ:
- Φύλλο εργασίας: Αιτιολογικές προτάσεις: https://files.e-me.edu.gr/s/BsRdtG5HYatA6Fk
Μαθηματικά
- Κεφάλαιο 22: Σύγκριση - Διάταξη κλασμάτων
- Τετράδιο Εργασιών: πρόβλημα 2 στη σελίδα 12, όλες τις ασκήσεις και τα προβλήματα στη σελίδα 13.
Βοήθεια για τις ασκήσεις:
Πρόβλημα 2, σελίδα 12: Πώς θα ελέγξουμε αν οι μαθητές έγραψαν εξίσου καλά; Εξίσου καλά σημαίνει: αν τα 20/25 και τα 24/30 είναι ισοδύναμα κλάσματα. Αν είναι ισοδύναμα, τότε η ίδια αναλογία μαθητών θα έχει γράψει άριστα. Πώς όμως μπορώ να δω αν δύο κλάσματα είναι ισοδύναμα;
Άσκηση 1
Αφού οι αριθμητές είναι ίδιοι, συγκρίνουμε τους παρονομαστές. Μεγαλύτερα είναι τα κλάσματα που έχουν μικρότερο παρονομαστή, επειδή τα μέρη στα οποία μοιράζουμε είναι μεγαλύτερα.
Δε χρειάζεται να τα κάνουμε ομώνυμα, για να τα συγκρίνουμε. Στις περισσότερες περιπτώσεις φαίνεται ποιο είναι μεγαλύτερο. Παράδειγμα:
το 1/2 είναι ακριβώς μισό. Τα 48/50 είναι περίπου 1. Άρα το 48/50 είναι μεγαλύτερο.
Πολύ ωραία άσκηση! Θα μας βοηθήσει να μάθουμε να σκεφτόμαστε ποια περίπου είναι η αξία ενός κλάσματος. Την κάνουμε με προσοχή: τα 49/50 είναι σχεδόν μία ολόκληρη τούρτα, οπότε είμαστε κοντά στο 1. Τα 2/47 είναι σχεδόν καθόλου, οπότε είμαστε κοντά στο 0.
Εδώ θα χρειαστεί να εφαρμόσουμε τα βήματα που είδαμε στην τάξη:
- Βρίσκουμε το Ε.Κ.Π.
- Διαιρούμε το Ε.Κ.Π. με κάθε παρονομαστή
- Βάζουμε αυτό που βρίσκουμε από τη διαίρεση στα καπελάκια πάνω από τους αριθμούς
- Πολλαπλασιάζουμε αριθμητή και παρονομαστή με τον αριθμό στο καπελάκι.
Τα νέα κλάσματα είναι σίγουρα ομώνυμα (αν δεν είναι κάναμε κάτι λάθος). Να η διαδικασία σε βίντεο:
Εύκολο να συγκρίνουμε τα κομμάτια. Μπορείτε όμως να φτιάξετε σχέδιο; Φροντίστε να είναι ίσες οι σοκολάτες σας και μοιράστε τις σε ίσα μέρη.
Εύκολο! Χωρίς βοήθεια. Όποιοι θέλουν μπορούν να υπολογίσουν και το ποσό που ξόδεψε κάθε παιδί, αν η Όλγα έδωσε από 20€ στο καθένα.
Φυσική
Δεν προχωρήσαμε παρακάτω, οπότε έχουμε το ίδιο.
Δευτέρα 1 Δεκεμβρίου
Πρώτα απ' όλα, Καλό μήνα σε όλους! Παρακάτω θα βρούμε τα μαθήματα που κάναμε σήμερα.
Γλώσσα
- Βιβλίο μαθητή, σελίδα 81: χωρίζουμε την τελευταία παράγραφο, το κομμάτι που βλέπουμε παρακάτω, σε προτάσεις. Γράφουμε πάνω από κάθε πρόταση αν είναι Κύρια ή Δευτερεύουσα.
Θυμόμαστε: υπάρχουν τόσες προτάσεις όσα είναι τα ρήματα. Άρα, πρώτα υπογραμμίζουμε τα ρήματα και μετά χωρίζουμε προσεκτικά τις περιόδους σε προτάσεις. Άρα, αν σε μία περίοδο βρούμε 4 ρήματα, πρέπει να σκεφτούμε ποιες είναι οι 4 προτάσεις γύρω από αυτά. Στη συνέχεια βλέπουμε αν στην αρχή κάθε πρότασης υπάρχει κάποιος σύνδεσμος ή όχι. Αν υπάρχει σύνδεσμος (όταν, αφού, επειδή, διότι, καθώς, αν, ώστε, να, ότι κτλ.), τότε η πρόταση είναι δευτερεύουσα. Αν όχι, είναι κύρια!
- Βιβλίο μαθητή, σελίδα 85: γράφουμε την επιστολή προς τον Δήμαρχο για τον καταυλισμό των προσφύγων που υπάρχει κοντά μας.
- Γραπτού Λόγου: αντιγράφουμε την επιστολή από το βιβλίο. Κάνουμε αλλαγές αν θέλουμε. Φροντίζουμε το κείμενο να είναι σωστό, χωρίς κενά και λάθη και με επιχειρήματα που θα πείσουν τον δήμαρχο. Προσέχουμε τα ορθογραφικά λάθη. Τα διορθώνουμε με προσοχή.
Μαθηματικά
- Τετράδιο Εργασιών:
Διαβάζουμε προσεκτικά την εκφώνηση. Ζητά να βρούμε ζευγάρια ισοδύναμων κλασμάτων. Ξεκινάμε με τα 9/15.
Σκεφτόμαστε ποιο από τα υπόλοιπα κλάσματα είναι ισοδύναμο με τα 9/15. Το 9 και το 15 διαιρούνται και τα δύο με το 3. Αν διαιρέσω τους δύο αριθμούς με το 3 προκύπτει το κλάσμα:
![\[ \quicklatex \frac{9 : 3}{15 : 3} = \frac{3}{5} \]](https://quicklatex.com/cache3/2e/ql_504cb213b3ee9c9783ea18277c90992e_l3.png "Rendered by QuickLaTeX.com")
Οπότε φτιάξαμε το πρώτο ζευγάρι ισοδύναμων κλασμάτων. Προσπαθήστε με τον ίδιο τρόπο (με πολλαπλασιασμούς και διαιρέσεις) να βρείτε όλα τα ζευγάρια ισοδύναμων κλασμάτων.
Όπως θα δείτε εύκολα:
![\[ \quicklatex \frac{2}{5} = \frac{4}{10} επειδή πολλαπλασιάσαμε αριθμητή και παρονομαστή με το 2. Με τον ίδιο τρόπο φτιάχνουμε ισοδύναμα κλάσματα: πολλαπλασιάζοντας με το 3, το 4, το 5 κτλ. \]](https://quicklatex.com/cache3/78/ql_f7b29fc1dff9851e0b7f07b24a1cd678_l3.png "Rendered by QuickLaTeX.com")
Πάλι πρέπει να κάνω περίπου την ίδια σκέψη: Με ποιον αριθμό πολλαπλασίασα το 2 για να γίνει 8;
2 x ____ = 8 --> Όπως καταλαβαίνετε, ο αριθμός που ψάχνουμε είναι το 4. Άρα, με το 4 θα πολλαπλασιάσω και τον αριθμητή.
Λοιπόν, Ανάγωγα λέμε τα κλάσματα που δεν απλοποιούνται άλλο. Όμως, τα 3/21 απλοποιούνται, επειδή το 3 και το 21 διαιρούνται και τα δύο με το 3. Άρα, δεν το κυκλώνουμε, επειδή δεν είναι ανάγωγο.
Όμως, τα 11/7 δεν απλοποιούνται, επειδή το 11 και το 7 δεν έχουν κάποιον κοινό διαιρέτη. Οπότε είναι Ανάγωγα.
Με τον ίδιο τρόπο βρίσκουμε τα υπόλοιπα ανάγωγα κλάσματα.
Καταρχήν, πρέπει να δείξουμε στο καντράν πού θα δείχνει ο δείκτης, όταν έχουν καταναλωθεί τα 45/60.
Στη συνέχεια, πρέπει να βρούμε πόσα λίτρα έχει το ρεζερβουάρ όταν ο δείκτης είναι στο 1/4. Τι σημαίνει το 1/4; Ότι μοιράζουμε τα 60 λίτρα σε 4 μέρη και παίρνουμε το 1. Άρα, για να υπολογίσουμε το 1/4 θα κάνουμε:
60 : 4 = 15
15 x 1 = 15 λίτρα
Ιστορία
Ολοκληρώσαμε την επανάληψή μας. Την Παρασκευή θα γράψουμε διαγώνισμα. Διαβάστε καλά, θυμηθείτε όσα έχουμε πει στην τάξη, για να γράψετε άριστα στο διαγώνισμα. Πληροφορίες και τις απαντήσεις όλες θα τις βρείτε πατώντας εδώ.
Ιστορία – Επανάληψη…
2η ενότητα! Θέμα: Η Τουρκοκρατία... που ήταν η εποχή που οι Οθωμανοί Τούρκοι είχαν κατακτήσει την Ελλάδα.
Η Τουρκοκρατία είναι η χρονική περίοδος πριν την Επανάσταση του 1821. Στην ενότητα αυτή βλέπουμε πώς προετοιμάστηκε η Επανάσταση, πώς ζούσαν οι Έλληνες αυτά τα περίπου 400 χρόνια και ποιες μικρότερες επαναστάσεις έκαναν.
Όμως, σε αντίθεση με τη Φυσική που για να καταλάβουμε τον κόσμο γύρω μας τον "σπάμε" σε μικρά κομμάτια, τα πειράματα που κάνουμε στην τάξη, στην Ιστορία προσπαθούμε να συνδέσουμε όλα τα γεγονότα. Ας προσπαθήσουμε, λοιπόν, να συνδέσουμε όλα όσα μάθαμε:
1. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία αναπτύσσεται, μεγαλώνει, δυναμώνει
Αυτό συμβαίνει τους δύο πρώτους αιώνες μετά την κατάκτηση της Πόλης, μέχρι περίπου το 1650 (δείτε στο βίντεο πώς επεκτάθηκε μέχρι τότε και πώς άρχισε να συρρικνώνεται, να μικραίνει μετά).
Στο διάστημα αυτό οι Οθωμανοί κατακτούν νέα εδάφη. Νέα εδάφη = περισσότεροι υπήκοοι. Περισσότεροι υπήκοοι = περισσότεροι φόροι. Περισσότεροι φόροι = περισσότερα λεφτά για μισθούς στρατιωτών. Περισσότερα λεφτά για στρατιώτες = Περισσότεροι πόλεμοι, νίκες και περισσότερα νέα εδάφη!!!
Νέους στρατιώτες, όμως, οι Τούρκοι δε βρίσκουν μόνο με τα λεφτά από τους φόρους. Βρίσκουν και με το παιδομάζωμα! "Μαζεύουν", όπως λέει η λέξη, παιδιά χριστιανών από μικρά, τα εκπαιδεύουν ως σκληρούς στρατιώτες και τα εξισλαμίζουν. Για να γλιτώσουν τα παιδιά τους, αλλά και τους πολλούς φόρους που πληρώνουν, πολλοί χριστιανοί αλλάζουν θρήσκευμα, γίνονται μουσουλμάνοι. Εξισλαμισμοί και παιδομάζωμα (και φυσικά οι φόροι) είναι τα τρία σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι χριστιανοί Έλληνες τότε.
Βίντεο για το παιδομάζωμα (θα δείτε ότι γίνεται μέχρι περίπου το 1640) κάθε 5 χρόνια αρχικά και μετά κάθε χρόνο, όποτε χρειάζονταν οι Τούρκοι στρατιώτες:
Αλήθεια, εσείς τι θα κάνατε; Σκεφτείτε μόνο αυτό: όλοι μας είχαμε κάποιους προ-προ-προ-παππούδες τότε που δεν άλλαξαν θρήσκευμα, παρά τις δυσκολίες. Ήρωες; Μάλλον!
Όπως καταλαβαίνετε, οι συνθήκες για τους υπόδουλους Έλληνες είναι πολύ δύσκολες. Γενικά, οι δύο πρώτοι αιώνες είναι μία περίοδος μεγάλης καταπίεσης των χριστιανών υπηκόων της Αυτοκρατορίας και, όπως ξέρετε, οι άνθρωποι δεν μπορούν να ζήσουν για πάντα καταπιεζόμενοι...
2. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία σταματά να αναπτύσσεται, να μεγαλώνει, να δυναμώνει
Το 1650 περίπου η επέκταση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας σταματά. Όμως, αυτό δεν είναι το μόνο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Αυτοκρατορία.
Νέες γεωγραφικές ανακαλύψεις και νέοι εμπορικοί δρόμοι μειώνουν τα έσοδα της Αυτοκρατορίας από τους φόρους που πλήρωναν οι έμποροι που περνούσαν από τα εδάφη και τις θάλασσές της, για να πάνε στην Ινδία και την Κίνα. Ακόμη, περισσότερο δύο συνθήκες, του Κάρλοβιτς (το 1699) και του Κιουτσούκ-Καϊναρτζή (το 1774), δίνουν προνόμια σε Αυστριακούς και Ρώσους υπήκοους. Όλα αυτά σημαίνουν: Λιγότεροι υπήκοοι = λιγότερα έσοδα από φόρους. Λιγότερα έσοδα από φόρους = λιγότερα χρήματα για στρατιώτες. Λιγότεροι στρατιώτες = αποδυνάμωση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η οποία σιγά σιγά χάνει τα εδάφη που είχε κατακτήσει και μικραίνει, μικραίνει, μικραίνει... όλο και περισσότερο!!!
Σε αυτό συνέβαλαν και οι Έλληνες, οι οποίοι ζώντας σε μια περιοχή που περιβάλλεται από θάλασσα είναι οι καλύτεροι ναυτικοί, μορφώνουν τα παιδιά τους, για να διασώσουν την εθνική τους ταυτότητα και καταλαβαίνουν πρώτοι από όλους τους υπηκόους ότι αρχίζει μία νέα εποχή, η εποχή του εμπορίου (και ένα νέο οικονομικό σύστημα, ο καπιταλισμός, στην καρδιά του οποίου βρίσκεται το εμπόριο, αφού σε αυτόν οι άνθρωποι πουλούν και αγοράζουν πράγματα και κάνουν περιουσίες).
Ενδιαφέρουσα εποχή, έτσι; Πάμε πάλι σε εμάς. Αν η οικογένειά σας είναι από κάποιο χωριό της Ηπείρου και εκεί υπάρχει το άγαλμα κάποιου ευεργέτη ή κάποιο σχολείο που έφτιαξε κάποιος ευεργέτης, τότε είναι σίγουρο ότι αυτός ο ευεργέτης έκανε τότε περίπου την περιουσία του. Οι Ζωσιμάδες, ο Ζώης Καπλάνης, ο Παπάζογλου κάνουν τεράστιες περιουσίες τότε, αφού μεταφέρουν προϊόντα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία χωρίς να πληρώνουν φόρους ή πληρώνοντας ελάχιστους φόρους!
Μικρό βιντεάκι για τη συνθήκη του Κιουτσούκ-Καϊναρτζή:
Αυτό είναι το γενικό περίγραμμα της εποχής. Σε όλα τα παραπάνω μπορείτε να "δέσετε" τις ερωτήσεις που έχουμε για το διαγώνισμα. Πάμε να τις δούμε πιο αναλυτικά:
1.α. Πού στηριζόταν κυρίως η οικονομία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας; --> Στηριζόταν στη γεωργία και την κτηνοτροφία. Και συνεχίζει να το κάνει και στη δεύτερη περίοδο, με αποτέλεσμα η αυτοκρατορία να μείνει πίσω, να μην αναπτυχθεί οικονομικά (σε αντίθεση με τους προγόνους μας, τους Έλληνες υπηκόους της)
1.β. Ποιοι παράγοντες συνέβαλαν στην οικονομική παρακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας μετά το 1600; Ποιες συνθήκες συνέβαλαν στην ακόμη μεγαλύτερη μείωση των εσόδων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από τους φόρους και στην οικονομική πρόοδο των Ελλήνων; --> Τα τρία που είπαμε παραπάνω: οι νέες γεωγραφικές ανακαλύψεις, οι νέοι εμπορικοί δρόμοι και φυσικά το ότι η αυτοκρατορία σταμάτησε να κατακτά νέα εδάφη. Φυσικά και οι συνθήκες του Κάρλοβιτς και του Κιουτσούκ-Καϊναρτζή.
1.γ. Ποια κοινωνική τάξη (ποιο επάγγελμα) ωφελήθηκε από τις συνθήκες αυτές και πώς; --> Μα φυσικά οι Έλληνες έμποροι.
Πού ιδρύθηκαν ελληνικές παροικίες; --> Πού αλλού; Στη Ρωσία (λόγω των σχέσεων που έχουν τότε οι Έλληνες με τους Ρώσους που ένας θρύλος έλεγε τότε ότι το "ξανθό γένος" θα μας σώσει από τους Τούρκους, όπως μας είπε ο Γιάννης στην τάξη) και στην Ευρώπη. Δείτε τον χάρτη από το βιβλίο μας και θα θυμάστε και μόνο από αυτόν πού δημιουργήθηκαν κυρίως ελληνικές παροικίες μετά το 1600:
1.δ. Τι γνωρίζετε για τις Παραδουνάβιες ηγεμονίες; --> Είναι δύο περιοχές στη σημερινή Ρουμανία, η Μολδαβία και η Βλαχία. Βρίσκονται κοντά στον ποταμό Δούναβη, γι' αυτό και ονομάστηκαν Παραδουνάβιες. Είχαν Έλληνες, Φαναριώτες ηγεμόνες. Αυτά φτάνουν, για να καταλάβουμε ότι τότε εκεί καταφεύγουν πολλοί Έλληνες, δημιουργούνται ελληνικές παροικίες που εξελίσσονται σε μεγάλα εμπορικά κέντρα και οι Έλληνες έμποροι κάνουν τεράστιες περιουσίες. Δεν είναι τυχαίο ότι εκεί κατέφυγε και ο Ρήγας Βελεστινλής, ο οποίος ήταν γραμματέας του Φαναριώτη ηγεμόνα της Βλαχίας, Νικόλαου Μαυρογένη.
2.α. Ποια σκληρά μέτρα αντιμετώπιζαν οι χριστιανοί τους πρώτους αιώνες της Τουρκοκρατίας; --> Εξισλαμισμούς, παιδομάζωμα και κυρίως τη φορολογία.
2.β. Εκτός από τους Οθωμανούς Τούρκους ποιοι άλλοι λαοί είχαν κατακτήσει εδάφη της ελληνικής χερσονήσου το διάστημα αυτό; --> Βενετοί και Γενουάτες. Δείτε πάλι τον χάρτη από το βιβλίο:
2.γ. Ποια τρία στοιχεία της ταυτότητάς τους κατάφεραν να διαφυλάξουν οι Έλληνες την περίοδο της Τουρκοκρατίας και με ποιον τρόπο; --> Τη γλώσσα, τη θρησκεία και τις παραδόσεις τους. Αυτά μας κράτησαν ενωμένους τη δύσκολη εκείνη περίοδο. Δεν είναι τυχαίο ότι όταν φτιάχνουμε παροικίες (μετά το 1650), οι πλούσιοι έμποροι του εξωτερικού φτιάχνουν πρώτα Εκκλησίες και μετά σχολεία, για να διατηρηθούν η πίστη και η ελληνική γλώσσα.
Αλήθεια, οι παραδόσεις τι είναι; Τις διατηρούμε ακόμα; Έχετε πάει σε πανηγύρι; Σκεφτείτε μόνο ότι με τον ίδιο τρόπο γιόρταζαν τις γιορτές των Αγίων οι προ-προ-προ-παππούδες μας 300-400-500 χρόνια πριν. Αυτές τις παραδόσεις κρατήσαμε ακόμη και όταν ήμασταν υποδουλωμένοι στους Οθωμανούς Τούρκους. Αυτές τις παραδόσεις κρατάμε ακόμα, μας ενώνουν ακόμα και μας κάνουν αυτό που είμαστε. Στο βιντεάκι ένα τραγούδι που κρατά από εκείνη την εποχή:
2.δ. Ποιους φόρους πλήρωναν οι χριστιανοί υπήκοοι της Οθωμανικής Αυτοκρατορία; --> Εύκολο! Πλήρωναν φόρους σχεδόν για τα πάντα: κεφαλικό φόρο (τον πλήρωναν όλοι οι ενήλικοι άνδρες κάθε οικογένειας), για την παραγωγή, για τη γη που κατείχαν και για την παραγωγή (δεκάτη = το 1/10 της παραγωγής τους).
2.ε. Πότε άρχισε να βελτιώνεται η κατάσταση για τους υπόδουλους Έλληνες και πώς; Από τα μέσα του 16ου αιώνα, η θέση των Ελλήνων στις τουρκοκρατούμενες περιοχές σταδιακά βελτιώθηκε. Μειώθηκε η φορολογία και το παιδομάζωμα (κυρίως το δεύτερο).
3.α. Πώς αποκαλούνταν όλοι οι Ορθόδοξοι υπήκοοι του Σουλτάνου και ποιος ήταν ο θρησκευτικός και πολιτικός ηγέτης τους; Ποιοι ήταν οι Φαναριώτες; --> Όλοι οι χριστιανοί Ορθόδοξοι υπήκοοι της Αυτοκρατορίας λέγονταν ρουμ μιλέτ (= έθνος των Ρωμαίων/Ρωμιών, επειδή έτσι αυτο-αποκαλούνταν οι Βυζαντινοί). Ηγέτης τους ήταν ο Πατριάρχης. Γύρω από το Πατριαρχείο στη συνοικία Φανάρι ζούσαν οι Φαναριώτες που ήταν μορφωμένοι Έλληνες και αναλάμβαναν σημαντικά αξιώματα στην οθωμανική διοίκηση (λόγω της μόρφωσής τους).
3.β. Πώς λέγονταν οι κοινοτικοί άρχοντες και ποιες αρμοδιότητες είχαν; --> Είχαν πολλές ονομασίες, ανάλογα με την περιοχή που ζούσαν: δημογέροντες, κοτζαμπάσηδες, πρόκριτοι, προεστοί, επίτροποι. Η κύρια ευθύνη τους ήταν η κατανομή των φόρων. Όμως, αποτελούσαν και τους ενδιάμεσους ανάμεσα στους Πασάδες και τους χριστιανούς υπηκόους κάθε πόλης. Στα Γιάννενα είχαμε Δημογέροντες, Πρόκριτους και Προεστούς. Για παράδειγμα, όταν ο Αλή Πασάς αποφάσισε να πνίξει την κυρα Φροσύνη και τις άλλες γυναίκες (μιλήσαμε γι' αυτό στα Εργαστήρια) ο πρόκριτος Σταύρος Ιωάννου τον παρακάλεσε να τις αφήσει ελεύθερες.
3.γ. Τι ήταν οι κλέφτες και τι οι αρματολοί; --> Οι κλέφτες ήταν ένοπλοι Έλληνες, εχθροί των Τούρκων και γενικά της εξουσίας. Τους αγαπούσαν οι υπόδουλοι Έλληνες, επειδή αντιστέκονταν στην εξουσία των Πασάδων και του Σουλτάνου. Οι αρματολοί ήταν ένοπλοι Έλληνες που οι Οθωμανοί τους χρησιμοποιούσαν για να αντιμετωπίσουν τους κλέφτες. Όμως, αυτοί συχνά έπαιρναν χρήματα και οπλισμό και γίνονταν κλέφτες.
4.α. Ποιο ήταν το σχέδιο του Ρήγα για την απελευθέρωση των υπόδουλων βαλκανικών λαών; --> Το θυμάστε; Ο Ρήγας πίστευε ότι η απελευθέρωση θα έρθει αν ενωμένοι οι βαλκανικοί λαοί ξεσηκωθούν εναντίον του Σουλτάνου. Έφτιαξε γι' αυτό την Χάρτα του, στην οποία φαίνονταν οι περιοχές που θα ξεσηκώνονταν και οι σχέσεις κάθε περιοχής με την ελληνική ιστορία.
4.β. Πώς πίστευε ο Κοραής ότι οι Έλληνες θα ελευθερωθούν; --> Ο Κοραής είχε γνωρίσει τον Γαλλικό Διαφωτισμό και είχε ζήσει τη Γαλλική Επανάσταση. Στη Γαλλία είχε δει ότι οι Γάλλοι, αφού φωτίστηκαν γνωρίζοντας τις ιδέες του Διαφωτισμού, επαναστάτησαν ενάντια σε οτιδήποτε τους καταπίεζε. Αντίστοιχα, πίστευε ότι για να ελευθερωθεί το ελληνικό έθνος, έπρεπε πρώτα να φωτιστεί διαμέσου της παιδείας.
4.γ. Τι γνωρίζετε για τη θυσία του Διονύσιου του Φιλόσοφου; --> Το 1600 ο Διονύσιος ήταν επίσκοπος Λάρισας. Προσπάθησε να οργανώσει επανάσταση εκεί, αλλά δεν τα κατάφερε. Έφυγε, πήγε στη Ρώμη και την Ισπανία και προσπάθησε να βρει βοήθεια από τους χριστιανικούς λαούς για να βοηθήσουν τους Έλληνες, αν επαναστατούσαν εναντίον των Τούρκων. Πήρε υποσχέσεις, αλλά όχι βοήθεια. Το 1611 ξεσήκωσε τους κατοίκους της Παραμυθιάς. Επιτέθηκαν στα Γιάννενα (περίπου 1.000 άνθρωποι) και έφτασαν μέχρι την Καλούτσιανη, την περιοχή έξω από το Κάστρο. Τελικά ο τουρκικός στρατός, αφού αρχικά αιφνιδιάστηκε, τους διέλυσε και συνέλαβε και σκότωσε τον ίδιο. Η σύλληψη έγινε σε μία σπηλιά έξω από το κάστρο. Ο Διονύσιος βρήκε μαρτυρικό θάνατο. Μπορούμε να πούμε ότι ήταν ο πρώτος μάρτυρας του Ελληνισμού την εποχή της Τουρκοκρατίας. Την επανάσταση την πλήρωσαν οι Έλληνες ακριβά: οι Τούρκοι έκαψαν σπίτια Ελλήνων, μετέτρεψαν ελληνικές εκκλησίες σε τουρκικά τζαμιά και έδιωξαν τους Έλληνες μέσα από το Κάστρο από τότε μέχρι το 1913 που απελευθερώθηκε η πόλη μας. Υποτιμητικά, όπως μας είπε η Ελένη, οι Τούρκοι τον αποκάλεσαν "Σκυλόσοφο".
Σας έγραψα λίγο περισσότερες λεπτομέρειες, αλλά αυτή είναι μία ιστορία της πόλης μας που έχει ενδιαφέρον.
4.δ. Γιατί η κατάκτηση των Σουλιωτών ήταν δύσκολη; Ποιος τελικά κατέκτησε το Σούλι και με ποιον τρόπο; --> Επειδή το Σούλι βρισκόταν σε μία από τις πιο "άγριες" και δυσπρόσιτες (δύσκολες να τις προσεγγίσεις, πλησιάσεις) ορεινές περιοχές της Ηπείρου, αλλά και επειδή οι Σουλιώτες ήταν άριστοι πολεμιστές. Το Σούλι το κατέκτησε το 1803 ο Αλή Πασάς, αφού έδιωξε από εκεί μερικούς από τους αρχηγούς τους. Βέβαια, οι πιο άξιοι, ο Κίτσος Μπότσαρης και ο Φώτος Τζαβέλας έμειναν και πολέμησαν μέχρι το τέλος, αλλά τελικά δεν τα κατάφεραν.
4.ε. Πώς βοήθησαν οι Σουλιώτες στην προετοιμασία της Ελληνικής Επανάστασης; --> Όπως το λέει ωραία το βιβλίο: Κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Επανάστασης του 1821 πολλοί Σουλιώτες ανέπτυξαν σημαντική δράση ως οπλαρχηγοί, έχοντας τη φήμη των γενναίων και αδάμαστων πολεμιστών του έθνους.
Βοήθεια για τις Ασκήσεις των Μαθηματικών
Άσκηση 1
Πώς θα γράψω με κλάσμα τους 6 μήνες του έτους; Σκέφτομαι: όλοι οι μήνες του έτους είναι 12. Άρα, οι 6 μήνες είναι 6 από τους 12. Άρα, ως κλάσμα γράφονται:
![\[ \quicklatex \frac{6}{12} \]](https://quicklatex.com/cache3/62/ql_81516339c04f8759dffc8e33820f3f62_l3.png "Rendered by QuickLaTeX.com")
Με τον ίδιο τρόπο κάνουμε και τα υπόλοιπα...
Άσκηση 2
Πανεύκολη! Γράφουμε ως μεικτό αριθμό τα κλάσματα:
Διαβάζω: 5 και 3/4, δηλαδή:
![\[ \quicklatex 5\frac{3}{4} \]](https://quicklatex.com/cache3/ad/ql_9f2e8ba896891b4bf849f0d6284cdaad_l3.png "Rendered by QuickLaTeX.com")
Άσκηση 3
20 πόντοι = 20 εκατοστά. Στην καθημερινή γλώσσα τα εκατοστά λέγονται και πόντοι. Άρα, τα "30 μέτρα και 20 πόντοι" είναι 30 και 20/100, δηλαδή:
![\[ \quicklatex 30\frac{20}{100} \]](https://quicklatex.com/cache3/16/ql_bac8044dd50ddb2feee595f3ba7ca316_l3.png "Rendered by QuickLaTeX.com")
Με τον ίδιο τρόπο κάνουμε τους 8 μήνες και 10 ημέρες: Ο μήνας έχει 30 ημέρες, οπότε οι 10 ημέρες είναι: 10 από 30 ή 10/30. Άρα,έχουμε:
![\[ \quicklatex 8\frac{10}{30} \]](https://quicklatex.com/cache3/35/ql_a3da8c8f40d87332e1759b0de7dbaf35_l3.png "Rendered by QuickLaTeX.com")
Άσκηση 4
Εδώ είναι πιο απλό απ' ό,τι θα νομίσετε οι περισσότεροι. Πρέπει απλώς να γράψετε τις διαιρέσεις (χωρίς να τις κάνετε) --> αριθμητής : παρονομαστής
![\[ \quicklatex \frac{3}{7} = 3 : 7 \]](https://quicklatex.com/cache3/16/ql_586f188c7e83308a8493d66681460716_l3.png "Rendered by QuickLaTeX.com")
Άσκηση 5
Σε αυτή την άσκηση πρέπει να κάνετε και τις διαιρέσεις. Θυμηθείτε μόνο ότι προχωράμε στις διαιρέσεις μας μέχρι τα χιλιοστά. Δείτε εδώ πώς γίνεται η διαδικασία και κάντε τις πράξεις στο τετράδιο Μαθηματικών:
Κάντε το ίδιο με τα κλάσματα της άσκησης.
Άσκηση 6
Γράφουμε δεκαδικούς ως κλάσματα με τον τρόπο που έχουμε ήδη δει στα προηγούμενα μαθήματα:
![\[ \quicklatex 0,5 = \frac{5}{10} \]](https://quicklatex.com/cache3/5e/ql_bb1f9062ba6165b94b7924e481db6c5e_l3.png "Rendered by QuickLaTeX.com")
Δηλαδή, γράφω στον αριθμητή το 5 χωρίς υποδιαστολή και στη συνέχεια βάζω παρονομαστή το 1 και τόσα 0 όσα είναι τα δεκαδικά μου ψηφία...
Άσκηση 7
Στην 7 έχουμε να κάνουμε το αντίστροφο, δηλαδή, τα δεκαδικά κλάσματα δεκαδικούς αριθμούς. Στην πραγματικότητα κάνουμε την αντίστροφη διαδικασία από την προηγούμενη άσκηση.
![\[ \quicklatex \frac{6}{10} = 6 : 10 \]](https://quicklatex.com/cache3/b8/ql_5a41552d99fab893d71a34541d75beb8_l3.png "Rendered by QuickLaTeX.com")
Βήματα: γράφω το 6 και φροντίζω να έχω τόσα δεκαδικά ψηφία όσα τα μηδενικά του αριθμού στον παρονομαστή: 0,6 --> έχω ένα δεκαδικό ψηφίο, επειδή το 10 έχει ένα δεκαδικό ψηφίο. Ή, με άλλα λόγια, μετρώ ένα ψηφίο από το τέλος (επειδή το 10 έχει ένα 0) και βάζω την υποδιαστολή.
Άσκηση 8
Απλοποιώ ένα κλάσμα σημαίνει μικραίνω τον αριθμητή και τον παρονομαστή του με τρόπο που η αξία του κλάσματος να μην αλλάζει. Ο τρόπος για να τους "μικρύνω" είναι διαιρώντας τους με τον ίδιο αριθμό. Ας πούμε, τα 4/8 μπορούν να απλοποιηθούν σε 1/2. Δείτε τα δύο σχήματα παρακάτω και θα καταλάβετε τι συμβαίνει.
Όπως βλέπετε, είτε φάμε τα 4/8 της τούρτας είτε φάμε το 1/2 έχουμε φάει το ίδιο κομμάτι. Πώς όμως μπορώ να βρω τον αριθμό με τον οποίο θα διαιρέσω αριθμητή και παρονομαστή; Ο πρώτος τρόπος είναι με τον νου. Αν είμαι σίγουρος ότι θα το κάνω σωστά, μπορώ να προσπαθώ να βρω κάθε φορά έναν αριθμό με τον οποίο διαιρούνται και οι δύο όροι του κλάσματος. Ο δεύτερος είναι με τον Μ.Κ.Δ., τον μεγαλύτερο δηλαδή αριθμό που διαιρεί και τους δύο. Δείτε το βίντεο:
![\[ \quicklatex \frac{16}{32} = \frac{1}{2} \]](https://quicklatex.com/cache3/0b/ql_3f4dc3775fff38abdec565993220550b_l3.png "Rendered by QuickLaTeX.com")
Καλό διάβασμα!
Ξέχασα! Ακολουθεί το τραγούδι για όσους έφτασαν ως εδώ 🙂
Παρασκευή 28 Νοεμβρίου
Γλώσσα
- Ανάγνωση: "Σπίτι μας είναι η γη"
- τετ. Εργασιών: απαντάμε γραπτώς στις ερωτήσεις:
-
- 1. α. Ο αρχηγός των Ινδιάνων λέει ότι η φύση είναι το σπίτι τους. Τι εννοεί;
- β. Πώς βλέπει ο λευκός τη φύση, σύμφωνα με τον Ινδιάνο;
-
- τετ. Εργασιών: Κάνουμε Χρονική Αντικατάσταση τα ρήματα: είχε ζητήσει, φαίνεται, ανήκουν, θα εξασφαλίσει, θα σκεφτούμε, ξέρουμε, καταλαβαίνει, μοιάζει, παίρνει.
- Βιβλίο: άσκηση 4 στη σελίδα 84.
Ιστορία
Τη Δευτέρα δε θα γράψουμε τελικά το διαγώνισμα, επειδή δεν έχουμε ολοκληρώσει την επανάληψη που κάνουμε. Θα σας ανεβάσω αργότερα σήμερα ή αύριο, τις απαντήσεις στις ερωτήσεις και βοήθεια για να τις μάθετε πιο εύκολα.
Ιστορία – Για αύριο, Παρασκευή
- Τη Δευτέρα θα γράψουμε Διαγώνισμα στη 2η ενότητα. Για την Παρασκευή έχουμε τις ασκήσεις (από το τετράδιο Εργασιών -λεπτό βιβλίο- της Ιστορίας):
- 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 13, 14, 16, 17 και 19 στις σελίδες 11-17.
- Μπορούμε να βρούμε τις ερωτήσεις για το διαγώνισμα στο φυλλάδιο: https://files.e-me.edu.gr/s/JPFejcNrGZqRbyD Στην τάξη θα υπογραμμίσουμε όσα πρέπει να διαβάσουμε από το βιβλίο. Οι απαντήσεις μας στις ερωτήσεις πρέπει να είναι όσο το δυνατόν συντομότερες.
Πέμπτη 27 Νοεμβρίου
Για αύριο προετοιμάζουμε τις ασκήσεις που έχουμε στο Τετράδιο Εργασιών της Ιστορίας. Θα δούμε αύριο πάλι μαζί πού θα βρούμε τις απαντήσεις στις ερωτήσεις του φυλλαδίου επανάληψης στην ενότητα 2, ώστε να ξέρουμε τι θα έχουμε να διαβάσουμε για τη Δευτέρα. Επίσης, αύριο ΔΕ θα γράψουμε διαγώνισμα στα αγγλικά.
Γλώσσα
- Ανάγνωση: Σπίτι μας είναι η γη (Βιβλίο μαθητή, σελ. 81-82)
- Φύλλο εργασίας: https://files.e-me.edu.gr/s/scWJ4epqsJJaBRG
- τετ. Εργασιών: Κάνουμε τις ασκήσεις του Φύλλου Εργασίας στο τετράδιο Εργασιών.
Μαθηματικά
- Φύλλο εργασίας: https://files.e-me.edu.gr/s/KGgTnxEXEs6w9nZ
- Στο Φύλλο εργασίας κάνουμε τις ασκήσεις 1-8. Βοήθεια για τις ασκήσεις θα ανεβάσω το Σάββατο το πρωί. Μέχρι τότε προσπαθήστε να λύσετε όλες τις ασκήσεις μόνοι σας.
Φυσική
Δεν προχωρήσαμε παρακάτω. Τα παιδιά που έλειπαν θα γράψουν αύριο το διαγώνισμα στην ενότητα της "Μηχανικής".
