Στις θάλασσες του κόσμου ζει ένα ζώο που μοιάζει σχεδόν… εξωγήινο! Το χταπόδι δεν έχει κόκαλα, έχει οκτώ πλοκάμια γεμάτα βεντούζες και μπορεί να κάνει πράγματα που δύσκολα φανταζόμαστε. Μπορεί να αλλάζει χρώμα για να κρύβεται, να χωράει σε πολύ μικρές τρύπες και να κινείται γρήγορα μέσα στο νερό.
Αν και είναι ασπόνδυλο, το χταπόδι θεωρείται ένα από τα πιο έξυπνα ζώα της θάλασσας. Μπορεί να λύνει προβλήματα, να ανοίγει δοχεία και να μαθαίνει από την εμπειρία του. Ζει κυρίως στον βυθό και χρησιμοποιεί τις ικανότητές του για να προστατεύεται από εχθρούς και να βρίσκει τροφή.
Ο Κάρολος Δαρβίνος ήταν Άγγλος φυσιοδίφης, που επέφερε επαναστατικές αλλαγές στην ανθρώπινη γνώση με τη θεωρία του για τη βιολογική εξέλιξη μέσω της φυσικής επιλογής.
Ο Κάρολος Δαρβίνος (Charles Robert Darwin) γεννήθηκε στις 12 Φεβρουαρίου 1809 στο Σρούσμπερι της Αγγλίας και πέθανε στις 19 Απριλίου 1882 στο Λονδίνο, σε ηλικία 73 ετών. Στο σχολείο δεν ξεχώριζε ιδιαίτερα ως μαθητής. Το 1825 πήγε στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου για να σπουδάσει ιατρική, αλλά δεν τα κατάφερε, καθώς η παρακολούθηση εγχειρήσεων χωρίς αναισθησία τον δυσκόλευε πολύ.
Δύο χρόνια αργότερα άρχισε να σπουδάζει θεολογία στο Κέιμπριτζ με σκοπό να γίνει ιερέας. Λίγο μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του, δέχτηκε μια πρόσκληση να συμμετάσχει σε μια εξερευνητική αποστολή, με στόχο την καταγραφή των ζωικών και φυτικών ειδών σε διάφορες περιοχές του κόσμου.
Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού (1831–1836) κράτησε ημερολόγιο και πραγματοποίησε σημαντικές γεωλογικές παρατηρήσεις στις Άνδεις της Χιλής και βιολογικές παρατηρήσεις στα νησιά Γκαλάπαγκος. Μετά την επιστροφή του, άρχισε να μελετά και να συγκρίνει τα ευρήματά του.
Το 1859 δημοσίευσε τα πορίσματά του στο βιβλίο «Η προέλευση των ειδών», όπου υποστήριξε ότι τα είδη των οργανισμών δεν παραμένουν αμετάβλητα, αλλά έχουν κοινή καταγωγή και εξελίσσονται με την πάροδο πολλών χιλιάδων ετών μέσω της φυσικής επιλογής.
Η θεωρία αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, τόσο από μέρος της επιστημονικής κοινότητας όσο και από θρησκευτικούς κύκλους, που είχαν διαφορετικές απόψεις για τη δημιουργία του κόσμου. Αργότερα, σε ορισμένες χώρες, η διδασκαλία της θεωρίας του προκάλεσε και δικαστικές διαμάχες, όπως η Δίκη των Πιθήκων στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ανάλογα με τις συνθήκες που επικρατούν στο φυσικό περιβάλλον είναι και τα χαρακτηριστικά των ζώων που τα βοηθούν να προσαρμόζονται σε αυτό και να επιβιώνουν.
Η πιο εξελιγμένη κατηγορία σπονδυλωτών ζώων είναι τα θηλαστικά. Θηλαστικά συναντιούνται σε κάθε φυσικό περιβάλλον στις ζούγκλες, στις ερήμους, στα ποτάμια, στους ωκεανούς.
Τα θηλαστικά, όπως δηλώνει και το όνομά τους, έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό, θηλάζουν τα νεογέννητα μικρά τους.
Τετράδιο: Απαντώ στις ερωτήσεις 1) Ποια είναι η χρησιμότητα της σπονδυλικής στήλης στα σπονδυλωτά ζώα; 2) Τι πλεονεκτήματα έχουν τα ασπόνδυλα ζώα και τι πλεονεκτήματα έχουν τα σπονδυλωτά;
Επιστροφή από τις διακοπές και το μάθημα ξεκινάει με τα ζώα! Η πρώτη διάκριση των ζώων είναι αυτή με βάση τη σπονδυλική στήλη.
Τα ζώα που δε διαθέτουν σπονδυλική στήλη λέγονται ασπόνδυλα. Τα ζώα που έχουν σπονδυλική στήλη λέγονται σπονδυλωτά.
Το πιο επιτυχημένο ζώο στη Γη… δεν έχει σκελετό!Φαίνεται περίεργο, γιατί νομίζουμε ότι τα μεγάλα ζώα είναι πιο «ισχυρά». Όμως τα ασπόνδυλα (π.χ. έντομα) είναι τα πιο επιτυχημένα, λόγω του τεράστιου αριθμού ειδών και της προσαρμοστικότητάς τους.
Πρώτα εμφανίστηκαν στη γη τα ασπόνδυλα, γιατί είναι πιο απλοί οργανισμοί από τα σπονδυλωτά, πριν από 600.000.000 χρόνια. Τα πρώτα σπονδυλωτά εμφανίστηκαν πριν από 500.000.000 χρόνια. Αν εξαφανιστούν τα ασπόνδυλα, θα χαθεί το 96% των ζώων που υπάρχουν πάνω στη γη.
Κατά την αναπνοή τα φυτά παίρνουν οξυγόνο και αποβάλλουν διοξείδιο του άνθρακα από τα στόματα των φύλλων τους. Καθώς τα στόματα ανοίγουν , για την ανταλλαγή των αερίων, μια ποσότητα νερού βγαίνει από μέσα τους προς το περιβάλλον (εξατμίζεται). Αυτή είναι η λειτουργία της διαπνοής και γίνεται κυρίως από τα στόματα στην κάτω επιφάνεια των φύλλων.
Μελετώ καλά στην ενότητα των φυτών: φωτοσύνθεση, αναπνοή, διαπνοή.
Απαντώ στο τετράδιο Φυσικής (βρες την απάντηση στο πράσινο βιβλίο σελ. 59-63): 1) Πώς βρίσκουμε την ηλικία ενός δέντρου; 2) Σε ποια προϊόντα της καθημερινότητας χρησιμοποιείται η χλωροφύλλη; 3) Πού ζει το φυτοπλαγκτόν και γιατί είναι σημαντικό για τη ζωή στη Γη; 4) Πώς καταφέρνουν κάποια φυτά να ζουν σε περιοχές με πολύ λίγο νερό; Να αναφέρεις ορισμένα παραδείγματα.
Τα φυτά αναπνέουν, όπως όλοι οι οργανισμοί. Κατά την αναπνοή παίρνουν από το περιβάλλον οξυγόνο και δίνουν σ’ αυτό διοξείδιο του άνθρακα από τα στόματά τους. Η αναπνοή γίνεται στον βλαστό, στα φύλλα αλλά και στη ρίζα. Τα φυτά αναπνέουν μέρα και νύχτα.
(πάτα στην εικόνα)
Φωτοσύνθεση VS Αναπνοή
Η αναπνοή αποτελεί αντίθετη διαδικασία της φωτοσύνθεσης. (Πάτα στην εικόνα)
Από όλους τους ζωντανούς οργανισμούς, τα φυτά είναι οι μόνοι οργανισμοί που παράγουν / συνθέτουν την τροφή τους (το άμυλο). Γ' αυτό και ονομάζονται αυτότροφοι οργανισμοί. Αυτή η διαδικασία ονομάζεται Φωτοσύνθεση.
Όσο διαφορετικά και αν φαίνονται, όλα τα φυτά αποτελούνται από τρία βασικά μέρη: τη ρίζα, τον βλαστό και τα φύλλα όπου συνεργάζονται αρμονικά για να ζήσει και να αναπτυχθεί το φυτό.
Σπίτι: Μελετώ όσα γράψαμε και στη συνέχεια κάνω:
Σπίτι: Μελετώ όσα γράψαμε και κάνω σελ. 92 πινακακι και ασκ. 1-2
Σπίτι:
Σπίτι:
Πώς αναπνέουν τα φυτά;
Σπίτι:
Σπίτι:
Μέρη φυτών
Σπίτι: