Στο προηγούμενο μάθημα μελετήσαμε ότι ένας αγωγός μπορεί να συμπεριφέρεται σαν μαγνήτης. Σήμερα φτιάξαμε ηλεκτρομαγνήτες.
Συγκεκριμένα: Αν τοποθετήσουμε μία σιδερένια ράβδο στο εσωτερικό ενός πηνίου φτιάχνουμε έναν ηλεκτρομαγνήτη. Οι ηλεκτρομαγνήτες βρίσκονται πίσω από κάθε ηλεκτρική συσκευή που χρησιμοποιούμε στην καθημερινή μας ζωή.
Ο ηλεκτρομαγνήτης
Ο ηλεκτρομαγνήτηςέχει μαγνητικές ιδιότητες μόνον όσο διαρρέεται από ηλεκτρικό ρεύμα, σε αντίθεση με έναν κανονικό φυσικό μαγνήτη ο οποίος έχει μόνιμες μαγνητικές ιδιότητες ηλεκτρομαγνήτης. Όταν σταματάμε την παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, διακόπτονται και οι μαγνητικές του ιδιότητες του ηλεκτρομαγνήτη, όπως βλέπουμε στο βίντεο που ακολουθεί:
Το 1820 ο Δανός φυσικός Χανς Κρίστιαν Έρστεντ (Hans Christian Oersted) κάνοντας πειράματα ηλεκτρισμού , με την μπαταρία που μόλις είχε ανακαλυφθεί , στη διάρκεια ενός μαθήματος, έκανε τυχαία μια εκπληκτική ανακάλυψη.
Έγιναν: Βιβλίο σελ. 129-130
🏡Σπίτι:
Μελετώ όσα γράψαμε στο βιβλίο και τις ερωτήσεις του τετραδίου από τα προηγούμενα μαθήματα.
Σήμερα πήγαμε τη μελέτη μας ένα βήμα πιο κάτω.....
Η Γη έχει έναν Βόρειο μαγνητικό και έναν Νότιο μαγνητικό πόλο, όπως ακριβώς και οι μαγνήτες που γνωρίζουμε. Χάρη σε αυτό το μαγνητικό πεδίο, η βελόνα της πυξίδας προσανατολίζεται και δείχνει πάντα προς τον μαγνητικό Βορρά, βοηθώντας τους ανθρώπους να βρίσκουν κατεύθυνση. Το μαγνητικό πεδίο της Γης μας προστατεύει επίσης από επικίνδυνα σωματίδια που έρχονται από το Διάστημα.
Ο νότιος μαγνητικός πόλος της Γης βρίσκεται κοντά στο βόρειο γεωγραφικό πόλο, ενώ ο βόρειος μαγνητικός πόλος της Γης βρίσκεται κοντά στο νότιο γεωγραφικό!
Από τα αρχαία χρόνια οι Έλληνες είχαν παρατηρήσει πως κάποιο πέτρωμα είχε την ασυνήθιστη ιδιότητα να έλκει σιδερένια αντικείμενα. Ο Θαλής ο Μιλήσιος το ονόμασε "μαγνήτη", ίσως επειδή βρισκόταν στο υπέδαφος της Μαγνησίας (Βόλος, Πήλιο, κλπ.) ή ίσως επειδή βρισκόταν στο υπέδαφος μιας από τις δύο πόλεις με το όνομα "Μαγνησία" στην Μ. Ασία.
Έπρεπε, όμως, να περάσουν πάρα πολλές εκατοντάδες χρόνια μέχρι να χρησιμοποιήσουν οι Κινέζοι το υλικό αυτό για να κατασκευάσουν μαγνητικές πυξίδες και να κάνουν τον μαγνήτη διάσημο στα πέρατα του κόσμου!
Η θερμότητα μεταδίδεται με αγωγή στα στερεά και με ρεύματα στα ρευστά.
Στο κενό;
Στο κενό διαδίδεται με ακτινοβολία. Με αυτόν τον τρόπο φτάνει η θερμότητα του Ήλιου στη Γη, εφόσον ανάμεσά τους δε μεσολαβεί παρά το κενό του διαστήματος.
Η διάδοση της θερμότητας γίνεται με ηλεκτρομαγνητικά κύματα, όπως και του φωτός, μόνο που αυτά είναι αόρατα. Η διάδοση γίνεται ευθύγραμμα πάντα και ένα μικρό μέρος της ενέργειας του Ήλιου φτάνει και στη Γη.
«Η θερμότητα ταξιδεύει όπως το φως: ευθεία, γρήγορα και αόρατα.»
Έγιναν: Βιβλίο σελ. 57-58
🏡Σπίτι:
Μελετώ όλα όσα κάναμε στο μάθημα
λύνω: Τ.Ε. σελ. 59 τις ασκήσεις 1,3.
*Την Πέμπτη 22/1 έχουμε διαγώνισμα στο κεφάλαιο της Θερμότητας! Μελετώ όλα όσα έχουμε γράψει στο Πορτοκαλί Βιβλίο και στο τετράδιό μας.
Η θερμότητα στα υγρά, όπως και στα αέρια, μεταφέρεται και με ρεύματα. Το θερμό νερό και ο θερμός αέρας μετακινούνται προς τα πάνω μεταφέροντας θερμότητα.
Κατά τη μεταφορά της θερμότητας με ρεύματα μετακινείται ύλη, αντίθετα από τη μετάδοση με αγωγή, κατά την οποία δε μετακινείται ύλη.
Στις τροπικές περιοχές της Γης, λόγω της μεγάλης θερμοκρασίας, το νερό ζεσταίνεται και ως ελαφρύτερο ανεβαίνει προς την επιφάνεια. Στις κρύες περιοχές της Γης (π.χ. κοντά στους πόλους) το νερό ψυχραίνεται και ως βαρύτερο κατεβαίνει προς τον πυθμένα.
Αυτή η διαρκής κίνηση δημιουργεί τα θαλάσσια ρεύματα, τα οποία είναι σε σημαντικό βαθμό ρυθμιστές του παγκόσμιου κλίματος και για έναν ακόμα λόγο, ότι μαζί με το νερό μεταφέρονται και αέρια ρεύματα.
Έγιναν: Βιβλίο σελ. 54-56
🏡Σπίτι: Μελετώ όσα γράψαμε σελ. 56
Τετράδιο: απαντώ στις παρακάτω ερωτήσεις (οι απαντήσεις βρίσκονται στο πράσινο βιβλίο σελ.48. )
Ποιοι ήταν οι πρώτοι άνθρωποι που πέταξαν με αερόστατο και πότε έγινε αυτή η πτήση;
Ποια ήταν τα πρώτα «πλάσματα» που ταξίδεψαν με αερόστατο πριν από τους ανθρώπους;
Γιατί το αερόστατο μπορεί να ανεβαίνει ψηλά αλλά δεν μπορούν οι επιβάτες να καθορίσουν την πορεία του;