Κατηγορία: Δραστηριότητες/ Διαθεματικά

🏛 7. Ο Έλγιν και τα γλυπτά

Στις αρχές του 19ου αιώνα, ο Βρετανός διπλωμάτης Thomas Bruce, 7th Earl of Elgin αφαίρεσε μεγάλο μέρος των γλυπτών του Παρθενώνα, επικαλούμενος άδεια των Οθωμανών. Τα γλυπτά μεταφέρθηκαν στην Αγγλία και σήμερα εκτίθενται στο British Museum.

📌 Το ήξερες ότι...

🔹 Ο Thomas Bruce, 7th Earl of Elgin μετέφερε περίπου τα μισά σωζόμενα γλυπτά του Παρθενώνα.

🔹 Το θέμα της επιστροφής τους αποτελεί διεθνές ζήτημα πολιτιστικής κληρονομιάς.

Το ζήτημα της επιστροφής τους πήρε μεγαλύτερες διαστάσεις το έτος – σταθμό 1982, όταν η τότε Υπουργός Πολιτισμού και Επιστημών, Μελίνα Μερκούρη προέβαλε το αίτημα της ελληνικής κυβέρνησης για τον επαναπατρισμό των Γλυπτών στη Γενική Διάσκεψη της UNESCO για την Πολιτιστική Πολιτική στο Μεξικό.

Τα τελευταία χρόνια επικρατεί η πεποίθηση ότι η κατοχή ξένων πολιτιστικών αγαθών βαρύνεται με ένα ηθικό στίγμα.

🏛 6. Η Τουρκοκρατία

Το 1458 η Αθήνα καταλήφθηκε από τους Οθωμανούς. Ο Παρθενώνας μετατράπηκε σε τζαμί και προστέθηκε μιναρές. Στην Ακρόπολη χτίστηκαν σπίτια και στρατιωτικά κτίρια. Το 1687, κατά τον βενετοτουρκικό πόλεμο, ο στρατηγός Francesco Morosini βομβάρδισε την Ακρόπολη. Η έκρηξη της πυρίτιδας που φυλασσόταν μέσα στον Παρθενώνα προκάλεσε τεράστια καταστροφή, δίνοντας στο μνημείο τη μορφή ερειπίου που γνωρίζουμε σήμερα.

📌 Το ήξερες ότι...

🔹 Ο Παρθενώνας είχε μιναρέ και λειτουργούσε ως τζαμί.

🔹 Το 1687, ο βομβαρδισμός από τον Francesco Morosini προκάλεσε τεράστια έκρηξη, επειδή μέσα στο μνημείο υπήρχε πυρίτιδα.

🔹 Μετά την έκρηξη, πολλά γλυπτά έπεσαν στο έδαφος και υπέστησαν μεγάλες ζημιές.

🏛 5. Η Φραγκοκρατία

Μετά την Δ΄ Σταυροφορία το 1204, η Αθήνα πέρασε σε Φράγκους ηγεμόνες. Η Ακρόπολη μετατράπηκε σε μεσαιωνικό κάστρο. Προστέθηκαν πύργοι και οχυρώσεις, ενώ τα αρχαία κτίρια χρησιμοποιήθηκαν ως κατοικίες και διοικητικά κέντρα. Ο Παρθενώνας λειτούργησε ως καθολικός ναός. Παρά τις αλλαγές, τα βασικά αρχαία μνημεία παρέμειναν όρθια.

📌 Το ήξερες ότι...

🔹 Στην Ακρόπολη υπήρχε μεσαιωνικός πύργος ύψους περίπου 26 μέτρων.

🔹 Ο Παρθενώνας έγινε καθολικός ναός.

🔹 Ο πύργος κατεδαφίστηκε τον 19ο αιώνα για να αποκαλυφθεί η αρχαία μορφή του χώρου.

🏛 4. Τα Βυζαντινά Χρόνια

Με την επικράτηση του Χριστιανισμού, ο Παρθενώνας μετατράπηκε σε εκκλησία αφιερωμένη στην Παναγία. Αφαιρέθηκαν ή καλύφθηκαν αρχαία γλυπτά και προστέθηκαν χριστιανικά στοιχεία, όπως ιερό βήμα και αγιογραφίες. Η Ακρόπολη συνέχισε να κατοικείται και να λειτουργεί ως σημαντικό θρησκευτικό και διοικητικό κέντρο, αποδεικνύοντας ότι τα μνημεία μπορούν να αποκτούν νέες χρήσεις σε διαφορετικές εποχές.

📌 Το ήξερες ότι...

🔹 Ο Παρθενώνας λειτούργησε ως εκκλησία για περίπου 1.000 χρόνια!

🔹 Προστέθηκε καμπαναριό στο κτίριο.

🔹 Πολλά αρχαία γλυπτά καταστράφηκαν ή καλύφθηκαν, γιατί θεωρούνταν ειδωλολατρικά.

🏛 3. Τα Ρωμαϊκά Χρόνια

Το 146 π.Χ. η Ελλάδα πέρασε στη ρωμαϊκή κυριαρχία. Οι Ρωμαίοι θαύμαζαν τον ελληνικό πολιτισμό και σεβάστηκαν ιδιαίτερα την Ακρόπολη. Πραγματοποιήθηκαν επισκευές και προστέθηκαν μικρά μνημεία. Η Αθήνα εξελίχθηκε σε πνευματικό κέντρο της αυτοκρατορίας, προσελκύοντας φιλοσόφους και μορφωμένους Ρωμαίους. Η Ακρόπολη διατήρησε τον θρησκευτικό και συμβολικό της χαρακτήρα.

📌 Το ήξερες ότι...

🔹 Πολλοί Ρωμαίοι αυτοκράτορες επισκέφθηκαν την Αθήνα για να θαυμάσουν την Ακρόπολη.

🔹 Οι Ρωμαίοι θαύμαζαν τόσο τον ελληνικό πολιτισμό, ώστε αντέγραφαν τα ελληνικά αγάλματα για να στολίσουν τις πόλεις τους.

🔹 Η Αθήνα θεωρούνταν «πανεπιστήμιο» της αρχαιότητας.

Καθώς σήμερα θυμηθήκαμε τα ποτάμια, σας στέλνω ένα ωραίο βιντεάκι....

Το νερό κάνει τον κύκλο του, προσφέροντας ζωή. Εμείς κάνουμε οικονομία στη χρήση του και το απολαμβάνουμε. Μια ταινία μικρού μήκους της Virginia Curiá:

🏛 2. Τα Κλασικά Χρόνια – Η εποχή του Περικλή

Τον 5ο αιώνα π.Χ., μετά τους Περσικούς Πολέμους, η Αθήνα αναδείχθηκε σε ισχυρή ναυτική δύναμη και ηγέτιδα της Αθηναϊκής Συμμαχίας. Στα χρόνια του Περικλή, η πόλη γνώρισε πρωτοφανή άνθηση. Με τα χρήματα της Συμμαχίας ξεκίνησε ένα μεγαλεπήβολο οικοδομικό πρόγραμμα με στόχο να ξαναχτιστεί η Ακρόπολη.

Καρδιά αυτού του προγράμματος ήταν ο Παρθενώνας (447–432 π.Χ.), έργο των αρχιτεκτόνων Ικτίνου και Καλλικράτη. Στο εσωτερικό του στεγαζόταν το χρυσελεφάντινο άγαλμα της Αθηνάς, δημιουργία του γλύπτη Φειδία.

Δίπλα του χτίστηκαν το κομψό Ερέχθειο, με τις περίφημες Καρυάτιδες, τα επιβλητικά Προπύλαια, που λειτουργούσαν ως μνημειακή είσοδος, και ο μικρός αλλά καλαίσθητος Ναός Αθηνάς Νίκης, αφιερωμένος στη θεά της νίκης.

Τα μνημεία αυτά δεν είχαν μόνο θρησκευτικό ρόλο. Ήταν πολιτική δήλωση ισχύος. Η Αθήνα παρουσίαζε την εικόνα μιας πόλης δημοκρατικής, πλούσιας και πολιτισμικά ανώτερης. Η Ακρόπολη έγινε το ορατό σύμβολο της «χρυσής εποχής» της Αθήνας και μέχρι σήμερα θεωρείται κορυφαίο επίτευγμα της κλασικής τέχνης και αρχιτεκτονικής.

📌 Το ήξερες ότι...

🔹 Ο Παρθενώνας δεν είναι απόλυτα «ευθύς»! Οι κίονές του έχουν μια ελαφριά καμπύλη (ένταση), ώστε να φαίνονται οπτικά ίσιοι στο ανθρώπινο μάτι. Ακόμη και το δάπεδο και η στέγη έχουν ελαφρά καμπύλωση.

🔹 Τα γλυπτά και οι ναοί της Ακρόπολης δεν ήταν λευκοί όπως τους βλέπουμε σήμερα. Ήταν ζωγραφισμένοι με έντονα χρώματα – κόκκινο, μπλε και χρυσό.

Εσύ τι είδους παρατηρητής θέλεις να είσαι; Εσύ τι άνθρωπος θέλεις να είσαι;

Τα μνημεία δεν είναι “παγωμένα” στον χρόνο, αλλά ζουν, αλλάζουν και επηρεάζονται από την ιστορία.

🏛 1. Τα Αρχαϊκά Χρόνια – Ο πρώτος μεγάλος ναός

Πριν από τον κλασικό Παρθενώνα, στην Ακρόπολη υπήρχε ένας παλαιότερος μεγαλοπρεπής ναός αφιερωμένος στην Αθηνά, γνωστός ως Εκατόμπεδος. Χτίστηκε τον 6ο αιώνα π.Χ., πιθανότατα επί Πεισίστρατου, και ήταν διακοσμημένος με εντυπωσιακά γλυπτά αετώματα και ζωηρά χρώματα, όπως συνηθιζόταν στην αρχαϊκή τέχνη. Το 480 π.Χ., κατά την περσική εισβολή, ο ναός καταστράφηκε. Οι Αθηναίοι, μετά τη νίκη τους, δεν πέταξαν τα κατεστραμμένα γλυπτά· τα έθαψαν τελετουργικά στον βράχο, δημιουργώντας το λεγόμενο «Περσικό επίχωμα». Χάρη σε αυτή την πράξη διασώθηκαν σημαντικά αρχαϊκά έργα τέχνης.

📌 Το ήξερες ότι...

🔹 Μετά την καταστροφή από τους Πέρσες το 480 π.Χ., οι Αθηναίοι δεν πέταξαν τα σπασμένα αγάλματα. Τα έθαψαν τελετουργικά στο λεγόμενο «Περσικό επίχωμα».

🔹 Ο παλαιός ναός, ο Εκατόμπεδος, πήρε το όνομά του από το μήκος του (εκατό πόδια).

Το καλειδοσκόπιο είναι οπτικό όργανο που συνηθίζεται να χρησιμοποιείται ως παιδικό παιχνίδι. Ουσιαστικά, είναι ένας σωλήνας που από τη μία άκρη του τοποθετείται στο μάτι του χρήστη και από την άλλη έχει διαφανές κάλυμμα που επιτρέπει τη διέλευση του φωτός.

Μέσα σ' αυτόν τον σωλήνα βρίσκονται κάτοπτρα (καθρέφτες δηλαδή), ενώ το διαφανές κάλυμμα στην άκρη του είναι διπλό και στο εσωτερικό του βρίσκονται μικρά κομμάτια από γυαλί. Τα κάτοπτρα αντανακλούν το εισερχόμενο φως με τέτοιο τρόπο ώστε εμφανίζονται συμμετρικές εικόνες από τα μικρά κομμάτια γυαλί. Με την περιστροφή του σωλήνα τα κομματάκια κινούνται και έτσι δημιουργούνται διαφορετικοί σχηματισμοί.

Δοκίμασε να φτιάξεις το δικό σου καλειδοσκόπιο!