Το καλειδοσκόπιο είναι οπτικό όργανο που συνηθίζεται να χρησιμοποιείται ως παιδικό παιχνίδι. Ουσιαστικά, είναι ένας σωλήνας που από τη μία άκρη του τοποθετείται στο μάτι του χρήστη και από την άλλη έχει διαφανές κάλυμμα που επιτρέπει τη διέλευση του φωτός.
Μέσα σ' αυτόν τον σωλήνα βρίσκονται κάτοπτρα (καθρέφτες δηλαδή), ενώ το διαφανές κάλυμμα στην άκρη του είναι διπλό και στο εσωτερικό του βρίσκονται μικρά κομμάτια από γυαλί. Τα κάτοπτρα αντανακλούν το εισερχόμενο φως με τέτοιο τρόπο ώστε εμφανίζονται συμμετρικές εικόνες από τα μικρά κομμάτια γυαλί. Με την περιστροφή του σωλήνα τα κομματάκια κινούνται και έτσι δημιουργούνται διαφορετικοί σχηματισμοί.
Όπως αναλύεται το λευκό φως με την βοήθεια ενός πρίσματος στα χρώματα της Ίριδος (ή στα χρώματα του ουράνιου τόξου αν προτιμάτε), το ίδιο εύκολα μπορούμε να κάνουμε και το αντίστροφο: να το συνθέσουμε από τα τρία βασικά χρώματα.
Γιατί τα αντικείμενα γύρω μας έχουν διαφορετικά χρώματα;
Μπορούμε να το δούμε στην παρακάτω εικόνα.
Μπορούμε να το δούμε και σε animation στο παρακάτω βίντεο:
Όταν το φως πέφτει πάνω σ' ένα αντικείμενο, σημαίνει πως όλα τα χρώματα που αποτελούν το λευκό χρώμα πέφτουν πάνω τους. Από εκεί και πέρα, ανάλογα με το είδος του αντικειμένου, βλέπουμε και διαφορετικό χρώμα.
Για παράδειγμα, όταν το λευκό φως πέσει πάνω σε μία ντομάτα, η επιφάνειά της, για την ακρίβεια το υλικό με το οποίο είναι φτιαγμένη η επιφάνειά της, έχει την ιδιότητα να απορροφά όλες τις ακτινοβολίες του φωτός (όλα τα χρώματα) εκτός από μία συγκεκριμένη απόχρωση του κόκκινου χρώματος: αυτή που αντιστοιχεί στο χρώμα της συγκεκριμένης ντομάτας.
Το ίδιο γίνεται, π.χ., και με ένα μπλε αυτοκίνητο: Η μπογιά με την οποία είναι βαμμένο έχει την ιδιότητα να απορροφά όλα τα χρώματα του φάσματος εκτός από την συγκεκριμένη μπλε απόχρωση του αυτοκινήτου.
Το φως και τα χρώματα στην τέχνη
Ο Δανός-Ισλανδός καλλιτέχνης Olafur Eliasson αξιοποιεί τη φύση του φωτός ώστε να δημιουργήσει οφθαλμαπάτες;
Έγιναν: Βιβλίο σελ. 145-146 και Τετράδιο φυσικής.
🏡Σπίτι:
Μελετώ όλα όσα γράψαμε στο τετράδιο φυσικής και στο Βιβλίο. Μαθαίνω πολύ καλά τα συμπεράσματα!
Έχεις παρατηρήσει ότι το φως του ηλίου έχει άλλο χρώμα το πρωί, άλλο το μεσημέρι κι άλλο το βραδάκι;
Τι χρώμα έχει το φως του Ήλιου;
Το "λευκό" φως του ηλίου, στην πραγματικότητα είναι όλα τα χρώματα μαζί. Με το πρίσμα (ή τα υποκατάστατά του) παρατηρούμε πως το λευκό φως αναλύεται σε όλα τα υπόλοιπα χρώματα. Τα συστατικά του είναι: ιώδης, μπλε, πράσινη, κίτρινη, πορτοκαλί και κόκκινη ακτινοβολία (χρώματα της ίριδας).
Η χιονόπτωση που μπερδεύει
Το 2015 ο Γιαπωνέζος καθηγητής φυσικής Masashi Atarashi έκανε μάθημα στην τάξη, όταν άρχισε να χιονίζει. Καθώς έκλεινε τα στόρια του παραθύρου, παρατήρησε ότι η ταχύτητα των νιφάδων έμοιαζε να μεγαλώνει!
Βλέπετε οκτώ λευκές μπάλες να στροβιλίζονται κυκλικά; Κι όμως, στην πραγματικότητα κάθε μπάλα κινείται μόνο ευθεία!
Καινούρια ενότητα, αλλά στην πραγματικότητα είναι συνέχεια των περσινών μας γνώσεων σχετικά με το... ΦΩΣ!
Τι συμβαίνει όταν το φως συναντά μια διαφανή επιφάνεια;
Καθώς το φως "τρέχει", όταν περνά μέσα από διαφανή ή ημιδιαφανή αντικείμενα (υγρά, γυαλί, κλπ.), που είναι πιο πυκνά απ' ό,τι ο αέρας, αναγκάζεται να πάει πιο αργά. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να αλλάζει λίγο την κατεύθυνσή του, άρα και να δείχνει τα αντικείμενα κάπως παραμορφωμένα, όπως το καλαμάκι στο ποτήρι πιο πάνω.
Αυτή η αλλαγή πορείας των φωτεινών ακτινών, καθώς περνούν μέσα από διαφορετικά σώματα, λέγεται ΔΙΑΘΛΑΣΗ.
Στους συγκλίνοντες φακούς οι ακτίνες συγκεντρώνονται σε ένα σημείο, ενώ στους αποκλίνοντες φακούς οι ακτίνες απομακρύνονται η μία από την άλλη: διαδραστικό παιχνίδι
Το φως είναι μια μορφή ενέργειας, συγκεκριμένα ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία που γίνεται αντιληπτή από το ανθρώπινο μάτι (ορατό φάσμα). Συμπεριφέρεται ταυτόχρονα ως κύμα και ως σωματίδιο (φωτόνια), διαδίδεται ευθύγραμμα προς όλες τις κατευθύνσεις και κινείται στο κενό με τη μέγιστη ταχύτητα στη φύση.
Το φως ξεκινά από σώματα που ονομάζονται πηγές φωτός. Οι φωτεινές πηγές, οι οποίες ονομάζονται και αυτόφωτα σώματα, διακρίνονται σε φυσικές, όπως ο ήλιος και τα αστέρια και σε τεχνητές όπως τα αναμμένα κεριά και τα σπίρτα και κάθε λάμπα που ανάβει.
Αυτά τα σώματα που δεν έχουν δικό τους φως αλλά φαίνονται από το φως που πέφτει πάνω τους λέγονται ετερόφωτα.
Το φως που προέρχεται από ένα αυτόφωτο ή ετερόφωτο σώμα διαδίδεται ευθύγραμμα στο χώρο και προς όλες τις κατευθύνσεις. .
Εφαρμογές της ηλεκτρογεννήτριας (της περιστροφής του μαγνήτη στη γεννήτρια):
α) στο δυναμό του ποδηλάτου
β) στα υδροηλεκτρικά εργοστάσια
γ) στα ατμοηλεκτρικά (θερμοηλεκτρικά) εργοστάσια
δ) στις ανεμογεννήτριες
Ανεμογεννήτριες
Υδροηλεκτρικό Εργοστάσιο
Έγιναν: Βιβλίο σελ. 133-135
🏡Σπίτι:
Μελετώ όσα γράψαμε στο Βιβλίο και κάνω την ασκ.2 σελ. 135
Τετράδιο Φυσικής: Βρες στο Πράσινο Βιβλίο σελ. 96-101 και κατέγραψε τα παραδείγματα της καθημερινότητας όπου χρησιμοποιούμε τους φυσικούς μαγνήτες, τους ηλεκτρομαγνήτες και της γεννήτριες.
